Біздің болашағымыз. Қайсысы дұрыс, қайсысы бұрыс?
62-параграф · Оқулықтың 275–276-беттері
«География, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Мектеп, 2020) «Біздің болашағымыз. Қайсысы дұрыс, қайсысы бұрыс?» тақырыбы, 62-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Модель ресурс тапшылығының ықтимал болашағын көрсетті. Мұндай ескертудің пайдалы қолданылуы қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
- 1
Дұрыс жауап: Жорамал мен тәуекелді тексеріп, балама әрекет жолдарын бағалау
Жауап нұсқалары
- A.Ескерту айтылғандықтан мәселе шешілді деу
- B.Барлық болжаудан бас тарту
- C.Болжамды өзгермейтін тағдыр деп қабылдау
- D.Модельдегі санды өткізілген болашақ санақ деп беру
- E.Жорамал мен тәуекелді тексеріп, балама әрекет жолдарын бағалаудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Болашақ сценарий шартты салдарды зерттейді. Ескерту алдын алу мен балама шешімдерді салыстыруға мүмкіндік береді, міндетті тағдыр емес.
Қолдану: Модель бастапқы жорамалға тәуелді. Оны тексеріп, ресурс пайдалану тәсілін өзгерткенде нәтиже қалай ауысатынын зерттеуге болады.
Қате нұсқалар: A) Ескерту әрекет пен нәтиженің орнына жүрмейді.
B) Белгісіздік талдауды қажетсіз етпейді.
C) Шартты модель өзгермейтін кепіл емес.
D) Болашақ модель бақылау емес. Ишара: Ескерту қандай әрекетті өзгертуге негіз береді?
- 2
Дұрыс жауап: Табиғи орта ресурс пен тіршілік жағдайының негізі екенін ескеру
Жауап нұсқалары
- A.Орта сапасы адамдарға ешқашан әсер етпейді деу
- B.Барлық экологиялық шығынды нөл деп жазу
- C.Ресурс шектеулерін есептен шығару
- D.Табиғи орта ресурс пен тіршілік жағдайының негізі екенін ескерудұрыс
- E.Қысқамерзімді табысты барлық нәтиже деп алу
Түсіндірме
Ереже: Экономикалық жүйе табиғи ресурс пен экожүйелік жағдайға сүйенеді. Орта сапасы барлық жағдайда қажетсіз қосымша емес.
Қолдану: Ресурс пен орта өзгерісі өндіріс пен өмірге әсер етуі мүмкін. Сондықтан жоба осы негіздің шығыны мен сақталуын бағалайды.
Қате нұсқалар: A) Ауа, су және орта жағдайы адамдарға ықпал етеді.
B) Шығынның жоқтығы дерекпен дәлелденуі керек.
C) Шектеуді елемеу ұзақмерзімді мүмкіндікті бұрмалайды.
E) Бір кезең толық салдарды қамтымайды. Ишара: Экономика қандай табиғи негізге сүйенеді?
Дұрыс жауап: Көлемдік өсу барлық даму қырының жақсарғанын білдірмейді
Жауап нұсқалары
- A.Көлемдік өсу барлық даму қырының жақсарғанын білдірмейдідұрыс
- B.Кез келген өсім барлық жағдайда жаман
- C.Кез келген өндіріс өсімі барлық жағдайда жақсы
- D.Орта сапасы даму талдауына қатысы жоқ
- E.Өндіріс саны әлеуметтік нәтижемен дәл бірдей
Түсіндірме
Ереже: Өсу көлемді, ал даму сапалық және әлеуметтік өзгерістерді де қамтиды. Нәтиже бірнеше мақсат бойынша бағаланады.
Қолдану: Шартта көлем өскенмен басқа қырлар нашарлаған. Сондықтан бүкіл өзгерісті бір сан арқылы толық жақсы деп бағалау негізсіз.
Қате нұсқалар: B) Өсу кей жағдайда пайдалы болуы мүмкін, әмбебап терістеу де негізсіз.
C) Басқа салдар теріс болуы мүмкін.
D) Табиғи орта тұрақты даму бөлігі.
E) Қызмет пен өндіріс бір көрсеткіш емес. Ишара: Көлем өсуімен бірге сапа қалай өзгерді?
Дұрыс жауап: Материал, қалдық, пайдалану көлемі және басқа әсерлерді бағалау
Жауап нұсқалары
- A.Тек технология атауын қайталау
- B.Қаріп түсін өзгерту
- C.Бір тиімділік балы барлық салдарға тең деу
- D.Барлық басқа деректі жою
- E.Материал, қалдық, пайдалану көлемі және басқа әсерлерді бағалаудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Технология белгілі мәселені жақсарта алады, бірақ барлық жүйелік салдарды толық шешпеуі мүмкін. Кешенді әсер басқа ресурс пен әрекет арқылы бағаланады.
Қолдану: Энергия үнемі нақты артықшылық, ал қалдық пен тұтыну көлемі қосымша нәтиже береді. Бір жақсаруды толық шешіммен теңестіруге болмайды.
Қате нұсқалар: A) Атау қосымша әсерді ашпайды.
B) Пішін нақты әсерді өзгертпейді.
C) Бір өлшем барлық нәтижені қамтымайды.
D) Жою маңызды салдарды жоғалтады. Ишара: Технология қандай мәселені шешіп, қандайын қалдырады?
Дұрыс жауап: Технологияның пайдасы мен шектеуін нақты міндет пен дерекке сай бағалау
Жауап нұсқалары
- A.Технология бар болса әлеуметтік әрекет қажетсіз деу
- B.Барлық технологияны міндетті зиянды деу
- C.Тек құрылғының бағасын барлық нәтиже деп алу
- D.Технологияның пайдасы мен шектеуін нақты міндет пен дерекке сай бағалаудұрыс
- E.Әр жаңа құрылғы барлық жағдайда тиімді деу
Түсіндірме
Ереже: Технологияны әмбебап құтқарушы не әмбебап зиян деп бағалау жеткіліксіз. Нақты құралдың әсері оның қолданылу шартымен зерттеледі.
Қолдану: Кей құрал ресурс үнемдеуге көмектесуі мүмкін, ал басқару мен мінез-құлық басқа нәтижеге әсер етеді. Екеуі бірге бағаланады.
Қате нұсқалар: A) Әлеуметтік және институционалдық шарттар сақталады.
B) Біржақты терістеу пайдалы құралдарды негізсіз жоққа шығарады.
C) Баға әсердің толық өлшемі емес.
E) Жаңалық тиімділік кепілі емес. Ишара: Құрал қандай жағдайда қандай нәтиже береді?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- 27-сарамандық жұмыс. Түрлі мақсатты аудиториялар үшін дүниежүзі елдерінің кешенді елтану сипаттамаларын әзірлеу
- Адамзаттың ғаламдық проблемаларын шешудегі әлемдік тәжірибе
- Ғаламдық проблемалардың Қазақстан аумағындағы көріністері
- 28-сарамандық жұмыс. Ғаламдық және аймақтық проблемаларды шешудің шұғыл міндеті
Сұрақтар «География, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Мектеп, 2020.