Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінИнформатика, ҚГБ · 11-сынып · 15 сұрақ

Ақпаратты құқықтық қорғау

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

5.2-параграф · Оқулықтың 137–142-беттері · Сұрақ оқулықтың 139-бетіне негізделген

«Информатика, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «Ақпаратты құқықтық қорғау» тақырыбы, 5.2-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Авторлық құқықтың негізгі мәні қандай?»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: Шығармашылық туындыға қатысты автордың құқықтарын қорғау

    Жауап нұсқалары

    1. A.Тек ақпаратты құпиясөзбен техникалық шектеу
    2. B.Тек файлға резервтік көшірме жасау
    3. C.Шығармашылық туындыға қатысты автордың құқықтарын қорғаудұрыс
    4. D.Тек компьютерге антивирус орнату
    5. E.Тек деректерді шифрлау алгоритмін таңдау

    Түсіндірме

    Ереже: Авторлық құқық шығармашылық еңбектің нәтижесіне қатысты құқықтарды қорғайды.

    Қолдану: Авторлық құқық шығармашылық нәтижеге қатысты құқықтарды қорғайды. Техникалық файлға қолжетімділік пен туындыны пайдалануға берілген құқық әртүрлі: файлды аша алу оны кез келген тәсілмен қолдануға рұқсат емес. Мысалы, бағдарламаның нақты коды немесе авторлық мәтін шығармашылық нәтиже ретінде қарастырылады. Авторлық құқық файлдың құпия сақталуына ғана тәуелді емес: ашық жарияланған туындыда да құқықтар сақталуы мүмкін. Туындыға қол жеткізу мен оны көшіру, өзгерту, тарату шарттары бөлек бағаланады.

    Қате нұсқаларды ажырату: Құпиясөз, резервтік көшіру, антивирус және шифрлау техникалық қауіпсіздікке қызмет етеді. Олар туындының авторын немесе пайдалану құқығын өздігінен анықтамайды. Авторлық құқық осы құралдардың орнын баспайды, бірақ шығармашылық еңбекті пайдалануға қатысты құқықтық негізді қорғайды.

    Қайта орындауға ишара: Файлға қолжетімділік пен пайдалану құқығын ажыратыңыз.

  2. Дұрыс жауап: Оны пайдалану шарттары мен тиісті рұқсатты тексеру

    Жауап нұсқалары

    1. A.Автордың атын әдейі өшіру
    2. B.Интернетте тұрған кез келген суретті автоматты түрде өзінікі деу
    3. C.Барлық сурет авторлық құқықтан бос деп санау
    4. D.Оны пайдалану шарттары мен тиісті рұқсатты тексерудұрыс
    5. E.Тек файлдың атын ауыстыруды рұқсатқа теңеу

    Түсіндірме

    Ереже: Суретке қолжетімді болуы оны еркін пайдалануға автоматты құқық бермейді; қолдану шарттарын тексеру қажет.

    Қолдану: Суреттің лицензиясын немесе пайдалану рұқсатын тексеріңіз: жобаға қосуға, өзгертуге және жариялауға қандай шарт қойылғаны маңызды. Авторын көрсету қажет болуы мүмкін, бірақ ол барлық пайдалану түріне рұқсатты автоматты бермейді. Мысалы, лицензия авторын көрсетіп пайдалануға рұқсат беруі мүмкін, бірақ өзгертуге немесе коммерциялық қолдануға бөлек талап қоя алады. Жобаның мақсаты сол шартқа сәйкестендіріледі. Егер суретте адам бейнесі болса, өзге құқықтар да маңызды болуы ықтимал; авторлық рұқсат барлық мәселені автоматты шешпейді.

    Қате нұсқаларды ажырату: Автор атын өшіру немесе файлды қайта атау рұқсат бермейді. Интернетте ашық тұру туындының иесіз екенін дәлелдемейді. Авторын көрсету маңызды, бірақ ол әр лицензиядағы барлық шарттың орнына жүрмейді. Қолдану түрін, рұқсатты және шектеуді бірге тексер.

    Қайта орындауға ишара: Суретті қолдануға қандай шарттар берілген?

  3. Дұрыс жауап: Еңбектің кімге тиесілі екенін мойындауға

    Жауап нұсқалары

    1. A.Лицензия шартын автоматты жоюға
    2. B.Барлық қолдануға автоматты рұқсат алуға
    3. C.Туындыны әрдайым тегін таратуға
    4. D.Автордың құқықтарын пайдаланушыға автоматты өткізуге
    5. E.Еңбектің кімге тиесілі екенін мойындауғадұрыс

    Түсіндірме

    Ереже: Авторды көрсету еңбектің авторлығын мойындайды; ол барлық пайдалану түріне автоматты рұқсат бермейді.

    Қолдану: Авторды көрсету еңбектің шыққан жері мен кімге тиесілі екенін мойындайды. Бұл атрибуцияның міндеті; ол лицензия талаптарын орындау немесе бөлек рұқсат алу қажеттілігін әрқашан алмастырмайды. Мысалы, презентациядағы суреттің авторы, дереккөзі және қажет болса лицензиясы көрсетіледі. Бұл көрерменге еңбектің кімнен алынғанын түсінуге көмектеседі. Сонымен бірге қолданылған тәсілге рұқсат бар-жоғы тексеріледі: атрибуцияны орындау лицензияда тыйым салынған әрекетті өздігінен рұқсат етілгенге айналдырмайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Авторды атау барлық қолдануға рұқсат алу, құқықты өзіне өткізу немесе лицензияны жою емес. Туындыны тегін тарату талабы да осы әрекеттен автоматты шықпайды. Авторлықты мойындау мен пайдалану рұқсатын екі бөлек міндет ретінде қарастыру дұрыс қорытындыға әкеледі.

    Қайта орындауға ишара: Авторды көрсету мен рұқсат алу айырмасын ескеріңіз.

  4. Дұрыс жауап: Техникалық құралдар деректі қорғайды, құқықтық нормалар құқықтар мен рұқсатты реттейді

    Жауап нұсқалары

    1. A.Құпиясөз пайдалану құқығын толық анықтайды
    2. B.Лицензия барлық техникалық шабуылды бөгейді
    3. C.Техникалық құралдар деректі қорғайды, құқықтық нормалар құқықтар мен рұқсатты реттейдідұрыс
    4. D.Техникалық қорғау тек ақылы өнімге қолданылады
    5. E.Құқықтық қорғау тек құпия файлдарға қолданылады

    Түсіндірме

    Ереже: Қорғаудың бұл түрлері әртүрлі міндет атқарады және бірін-бірі толықтыра алады.

    Қолдану: Техникалық қорғау дерекке қол жеткізу мен әрекетті шектей алады; құқықтық қорғау пайдалануға қатысты құқық пен рұқсатты реттейді. Құпиясөз қою авторлық рұқсатты өздігінен анықтамайды, ал лицензия қауіпсіздік құралын алмастырмайды. Мысалы, құпиясөз бөгде адамның файлды ашуын шектейді, ал лицензия оны қандай шартпен пайдалануға болатынын белгілейді. Техникалық қорғау тұтастық пен құпиялықты сақтауға да қызмет етуі мүмкін. Құқықтық талаптың болуы бұзушылықты техникалық түрде мүмкін емес етпейді; екі тәсіл әртүрлі деңгейде толықтырылады.

    Қате нұсқаларды ажырату: Құпиясөздің болуы авторлық рұқсатты анықтамайды, ал лицензия антивирус орнын баспайды. Техникалық құрал тек ақылы өнімге ғана қолданылмайды; құқықтық нормалар да тек құпия файлмен шектелмейді. Нұсқалардағы мақсат пен құралды алмастырып жіберген тұжырымдарды ажырат.

    Қайта орындауға ишара: Қол жеткізуді қорғау мен құқықты реттеу айырмасын табыңыз.

  5. Дұрыс жауап: Рұқсат етілген пайдалану шарттарын

    Жауап нұсқалары

    1. A.Жұмысқа қажет операциялық жүйені ғана
    2. B.Қосымшаның интерфейс түрін ғана
    3. C.Орнатылған нұсқаның атауын ғана
    4. D.Рұқсат етілген пайдалану шарттарындұрыс
    5. E.Бағдарламаның жүктеу көлемін ғана

    Түсіндірме

    Ереже: Қолдану шарттарын білу пайдаланушыға өніммен қандай әрекет жасауға рұқсат бар екенін түсіндіреді.

    Қолдану: Орнату алдында рұқсат етілетін пайдалану, тарату және өзгерту шарттарын қараңыз. Техникалық үйлесімділік программаның іске қосылуына қажет, бірақ құқықтық шарттарды сақтау мәселесін жалғыз өзі шешпейді. Мысалы, қолданушы бағдарламаны іске қосуға қажетті жүйелік талаптарды орындады, бірақ лицензияны бірнеше адамға беруге рұқсат бар ма деген сұрақ бөлек қалады. Орнату мүмкіндігі заңды тарату шартына дәлел емес. Қандай әрекет жасалатыны нақты анықталып, сол әрекетке қатысты талап оқылады.

    Қате нұсқаларды ажырату: Операциялық жүйе, нұсқа атауы, жүктеу көлемі және интерфейс түрі техникалық қолдануға көмектеседі. Олар рұқсат етілген тарату не өзгерту шегін өздігінен көрсетпейді. Тегін жүктеу де барлық шартты жоймайды; құқықтық пайдалану үшін тиісті рұқсат пен шектеу тексеріледі.

    Қайта орындауға ишара: Техникалық талап пен құқықтық шартты бөлек тексеріңіз.

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (25 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Информатика, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.