«eGov электрондық үкімет порталымен жұмыс» практикумы
5.6-5.7-параграф · Оқулықтың 158–160-беттері · Сұрақ оқулықтың 158-бетіне негізделген
«Информатика, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) ««eGov электрондық үкімет порталымен жұмыс» практикумы» тақырыбы, 5.6-5.7-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Пайдаланушы NCALayer орнату файлын іздеп отыр. Екі бет те ресми сайтқа ұқсайды, бірақ біреуі белгісіз жарнама…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: ҚР Ұлттық куәландырушы орталығының ресми доменін және жүктеу сілтемесін тексеру
Жауап нұсқалары
- A.Беттегі логотиптің түсін ғана салыстыру
- B.Іздеудегі ең бірінші жарнаманы міндетті ресми деп қабылдау
- C.ҚР Ұлттық куәландырушы орталығының ресми доменін және жүктеу сілтемесін тексерудұрыс
- D.Файл атауында NCALayer болса, кез келген көзден алу
- E.Орнату файлымен бірге жеке кілтті жүктеу сайтына жіберу
Түсіндірме
Ереже: Программаны ресми көзден алу оның шығу тегін тексеруге көмектеседі. Ресми ұйымның атауын жазу немесе таныс логотип қою сайттың шын екенін өздігінен дәлелдемейді. Домен мен жүктеу бағыты тексеріледі. Іздеу нәтижесіндегі орын да ресмиліктің кепілі емес. Жеке қол қою кілті орнату файлын алу үшін бөтен сайтқа берілмейді.
Қолдану: Екі беттің сыртқы ұқсастығы таңдауға жеткіліксіз. Пайдаланушы Ұлттық куәландырушы орталықтың ресми ресурсына кіргенін және файлды сол жерден алатынын анықтауы керек. Одан кейін өз операциялық жүйесіне сәйкес нұсқа мен ресми нұсқаулық қаралады. Бұл тексеру кез келген қате мүмкіндігін толық жоймайды, бірақ белгісіз жарнамадан файл алуға қарағанда негізді қадам болады. Жүктеу мен жеке кілтті пайдалану әртүрлі әрекеттер екенін сақтау маңызды.
Қате нұсқаларды ажырату: Түс, іздеу орны және файл атауы оңай көшіріледі. Олар файлдың шығу тегін растаудың орнына жүрмейді. Жеке кілтті жіберу жүктеудің міндетті шарты емес және оны бөтен адамға қолжетімді етуі мүмкін.
Қайта орындауға ишара: Файл атауынан бұрын оны кімнің ресми ресурсы таратып тұрғанын анықтаңыз.
Дұрыс жауап: Веб-қосымшаның ЭЦҚ құралдарын пайдалануына мүмкіндік беру
Жауап нұсқалары
- A.Кез келген құжатты азаматтың келісімінсіз автоматты қол қою
- B.Пайдаланушының интернет байланысын толық алмастыру
- C.ЭЦҚ-ның жабық кілтін жалпыға ашық жариялау
- D.Барлық мемлекеттік қызметті тек офлайн орындау
- E.Веб-қосымшаның ЭЦҚ құралдарын пайдалануына мүмкіндік берудұрыс
Түсіндірме
Ереже: NCALayer веб-қосымшаларда электрондық цифрлық қолтаңба құралдарын пайдалануға арналған программалық байланысты қамтамасыз етеді. Оның орнатылуы кез келген құжатқа автоматты келісім берілді дегенді білдірмейді. Пайдаланушы қандай әрекет пен құжатты растап отырғанын тексеруге тиіс. Қызметтің өз талаптары мен программаның дұрыс іске қосылуы да маңызды.
Қолдану: Шарт веб-қызметтің ЭЦҚ құралымен байланысуын сұрайды. Сондықтан дұрыс жауап осы байланыстың қызметін сипаттайды. Мысалы, қол қою рәсімінде веб-қосымша тиісті құралға жүгінуі мүмкін. Программа болуы жабық кілтті барлығына жариялау қажеттігін туғызбайды. Сондай-ақ интернет қажет қызметте ол желіні алмастырмайды. Орнату, іске қосу және нақты құжатқа қол қою бірдей нәтиже емес; әрқайсысының орындалғанын бөлек тексеру керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Автоматты келісім қол қоюшының саналы әрекетін алмастырады. Желіні алмастыру және барлық қызметті офлайн ету программа міндетінен шықпайды. Жабық кілтті жариялау оның құпиялығын бұзады. Техникалық байланыс пен пайдаланушының рұқсатын ажыратыңыз.
Қайта орындауға ишара: Сұрақ қол қою шешімін кім қабылдайтыны туралы ма, әлде веб-қосымшаға қажет техникалық құрал туралы ма?
Дұрыс жауап: «Жүктеулер» бумасынан
Жауап нұсқалары
- A.Тек жұмыс үстелінен
- B.Тек құжаттар бумасынан
- C.«Жүктеулер» бумасынандұрыс
- D.Тек орнатылған қолданбалар тізімінен
- E.Тек архивтен шығарылған файлдар бумасынан
Түсіндірме
Ереже: Браузер жүктелетін файлдарды баптауда көрсетілген орынға сақтайды, егер пайдаланушы басқа орынды таңдамаған болса. Файлды жүктеу оны міндетті орнату дегенді білдірмейді. Сақтау орны компьютер мен браузерге қарай өзгеруі мүмкін. Бұл тапсырмада әдепкі бума нақты берілген, сондықтан жауап сол шартқа сүйенеді.
Қолдану: Пайдаланушы сақтау орнын өзгертпегендіктен, жүктелген файл «Жүктеулер» бумасында ізделеді. Егер файл көрінбесе, браузердің жүктеу тарихынан оның аяқталғанын және нақты сақталған жолын тексеруге болады. Жүктеу үзілуі не файл атауының өзгеруі сияқты жағдайларды бөлек анықтау қажет. Бірден басқа сайттан қайта алу бастапқы сақталған файлды табу міндетін шешпейді. Сұрақ барлық компьютердегі бірдей тәртіпті емес, берілген баптаудың нәтижесін сұрайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Жұмыс үстелі мен құжаттар әдепкі орын ретінде берілмеген. Қолданбалар тізімі орнату нәтижесіне қатысты. Архивтен шығару әлі орындалмаған болуы мүмкін. Шарт сақтау баптауын нақты береді; басқа таныс буманы сол параметрдің орнына қолданбаңыз.
Қайта орындауға ишара: Браузердің берілген сақтау баптауын әрекет нәтижесімен байланыстырыңыз.
Дұрыс жауап: Ресми көз бен жүйе нұсқасын тексеру → архивті жүктеу → архивті ашу → нұсқаулық бойынша орнату
Жауап нұсқалары
- A.Бейтаныс файлды іске қосу → барлық ескертуді елемеу → кейін көзін іздеу
- B.Ресми көз бен жүйе нұсқасын тексеру → архивті жүктеу → архивті ашу → нұсқаулық бойынша орнатудұрыс
- C.Архивті жүктеу → оны ашпай орнату аяқталды деп санау
- D.Орнатуды бастау → содан кейін ғана қажетті файлды жүктеу
- E.Жеке кілтті жариялау → кез келген архивті жүктеу
Түсіндірме
Ереже: Орнату реттілігі нақты жүйеге арналған ресми нұсқаулыққа тәуелді. Архивті ашу талабы бар болса, оның ішіндегі орнатқышқа жету үшін бұл қадам қажет. Файлды жүктеу, архивтен шығару және қолданбаны орнату бөлек нәтижелер береді. Қауіпсіздік ескертуі шықса, оны себепсіз елемей өту дұрыс жалпы ереже болмайды.
Қолдану: Берілген шартта алдымен файлдың ресми көзден алынатыны және жүйеге сәйкестігі тексеріледі. Кейін архив жүктеліп, ашылады, содан соң орнату нұсқаулыққа сәйкес орындалады. Бұл реттілік барлық операциялық жүйеде міндетті архив болады дегенді білдірмейді. Басқа тарату пішімі болса, сол жүйенің ресми қадамдары қаралады. Жеке кілтті жариялау орнатудың ешбір қажетті кезеңі емес. Тапсырмада берілген тәуелділікті сақтау әрекеттердің орындарын ауыстырмауға көмектеседі.
Қате нұсқаларды ажырату: Орнатқыш әлі алынбай тұрып орнатуды бастау мүмкін емес. Архивті сақтау талап етілген ашу қадамын орындамайды. Барлық ескертуді елемеу шығу тегін тексеруді алмастырмайды. Кілтті жариялау берілген міндетке қатысы жоқ.
Қайта орындауға ишара: Әр қадамның келесісіне қажет қандай нәтижені дайындайтынын анықтаңыз.
Дұрыс жауап: Жеке тұлғаға арналған үлгі
Жауап нұсқалары
- A.Заңды тұлға үлгісі, өйткені өтінім электронды
- B.Заңды тұлға үлгісі, өйткені азаматта телефон бар
- C.Кез келген үлгі, себебі өтініш берушінің мәртебесі маңызды емес
- D.Басқа ұйымның толтырылған үлгісі
- E.Жеке тұлғаға арналған үлгідұрыс
Түсіндірме
Ереже: Өтінім түрі өтініш берушінің осы рәсімдегі мәртебесіне сәйкес таңдалады. Жеке азаматтың өз атынан әрекет етуі мен ұйым атынан өкілдік етуі бірдей емес. Электрондық пішім адамның мәртебесін өздігінен өзгертпейді. Үлгіні дұрыс таңдау қажетті өрістер мен рәсім талаптарының дұрыс қолданылуына көмектеседі. Бұл қызметтің ресми шартын оқуды алмастырмайды.
Қолдану: Шартта азамат ұйым атынан емес, өз атынан өтініш беретінін айтады. Сондықтан жеке тұлға үлгісі сәйкес келеді. Егер адам ұйым өкілі ретінде әрекет етсе, өкілдік пен сол қызметке қатысты талаптар бөлек қаралуы мүмкін. Телефонның болуы немесе интернет арқылы жіберу заңды тұлға мәртебесін тудырмайды. Өзге ұйымның дайын дерегін көшіру өтініш иесін дұрыс көрсету міндетін бұзады. Жауапты таныс атауға емес, берілген өтініш берушіге байланыстырыңыз.
Қате нұсқаларды ажырату: Электрондық пішім мен телефон мәртебе өлшемі емес. Үлгілерді еркін алмастыру дерек пен талаптың сәйкессіздігіне әкелуі мүмкін. Басқа ұйымның үлгісі өз өтінімінің дұрыстығын қамтамасыз етпейді; нақты тұлға мен мақсат тексеріледі.
Қайта орындауға ишара: Өтініш кімнің атынан беріліп тұрғанын анықтаңыз.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.