IT Startup пен жарнама
4.4-параграф · Оқулықтың 120–128-беттері · Сұрақ оқулықтың 121-бетіне негізделген
«Информатика, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «IT Startup пен жарнама» тақырыбы, 4.4-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Инфографиканың негізгі ерекшелігі қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Ақпаратты мәтін және графикалық элементтермен көрнекі беру
Жауап нұсқалары
- A.Ақпаратты мәтін және графикалық элементтермен көрнекі берудұрыс
- B.Ақпаратты тек ұзақ мәтінмен баяндау
- C.Ақпаратты тек дыбыстық жазбамен жеткізу
- D.Түсіндірмесіз сәндік фотоколлаж жасау
- E.Деректерді тек бастапқы сан кестесінде қалдыру
Түсіндірме
Ереже: Инфографика мәтінді сурет, схема, диаграмма және басқа графикалық тәсілдермен біріктіреді.
Қолдану: Инфографика мәтіндік мағына мен графикалық көріністі біріктіреді. Оның мақсаты деректі түсінуді жеңілдету; сурет көп болуы ақпараттың дәлдігі мен байланысын автоматты қамтамасыз етпейді. Мысалы, мектептегі үйірмелер саны диаграммамен, ал оның мәні қысқа түсіндірмемен беріледі. Элементтер бір сұрақты ашатын ортақ құрылымға біріктіріледі. Ақпараттың қайдан алынғаны, өлшем бірлігі және уақыты көрсетілсе, көрермен оны дұрыс түсіндіре алады; сәндік суреттердің көп болуы жеткіліксіз.
Қате нұсқаларды ажырату: Дыбыстық хабар, тұтас мәтін немесе фотоколлаж өздігінен дерек пен графикалық түсіндіруді біріктірмейді. Жай сан кестесі пайдалы болғанымен, мұнда сұралған көрнекі байланысты толық сипаттамайды. Инфографиканы кез келген суретті бетпен теңестіруге болмайды.
Қайта орындауға ишара: Мәтін мен графика бір ақпаратты түсіндіре ме?
Дұрыс жауап: Ортақ шкаласы бар баған диаграммасы
Жауап нұсқалары
- A.Әрекеттердің блок-схемасы
- B.Оқиғалардың уақыт сызығы
- C.Масштабсыз сәндік белгішелер
- D.Тек орналасуды көрсететін карта
- E.Ортақ шкаласы бар баған диаграммасыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Баған диаграммасы бірдей өлшемдегі топтардың сандық мәндерін ортақ шкалада салыстыруға көмектеседі.
Қолдану: Диаграмма сандық мәндердің айырмасын немесе арақатынасын көрнекі береді. Салыстырылатын сандарға сай түр таңдалса, оқырман қорытындыны оңай байқай алады; жай сурет сандық салыстыруды дәл көрсетпеуі мүмкін. Мысалы, үш үйірмеде 12, 18 және 24 қатысушы болса, ортақ нөлдік шкаласы бар бағандар айырманы бірден көрсетеді. Баған биіктігі мәнге пропорционал болуы керек. Бірлік пен атаулар жазылады; шкаланы бұрмалау оқырманға нақтыдан артық айырма бар деген әсер беруі мүмкін.
Қате нұсқаларды ажырату: Блок-схема әрекет ретін, уақыт сызығы оқиғалардың мерзімін, карта орналасуды көрсетеді. Сәндік белгішелер нақты шкаласыз сандық айырманы жеткізбейді. Сұрақтағы мақсат бірдей өлшемдегі топтарды салыстыру болғандықтан, соған сәйкес диаграмма түрін таңда.
Қайта орындауға ишара: Міндет — сандық мәндерді салыстыру.
Дұрыс жауап: Блок-схема
Жауап нұсқалары
- A.Блок-схемадұрыс
- B.Нысанның бір фотосуреті
- C.Орындардың географиялық картасы
- D.Процестің тек тақырыбы
- E.Топтар бойынша сандық диаграмма
Түсіндірме
Ереже: Блок-схема әрекеттер мен олардың байланысын ретімен көрсетуге арналған.
Қолдану: Процестің кезеңдері және олардың байланыстары блок-схемада беріледі. Әр блок әрекет не кезеңді, байланыс олардың ретін көрсетеді; бұл географиялық орналасу немесе жай сандық үлес емес. Мысалы, «өтінім толтыру → тексеру → растау» реті жеке блоктармен беріледі. Шартқа байланысты екі жол пайда болса, тармақталу белгісі қолданылады. Байланыс бағыты түсінікті болуы тиіс: блоктарды ретсіз орналастыру әрекеттердің қашан және қандай шартпен орындалатынын түсіндіруге кедергі келтіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Фотосурет нысанды, карта орынды, сандық диаграмма мәндерді салыстырады. Тақырып кезеңдер атын атауы мүмкін, бірақ олардың байланысын өздігінен ашпайды. Блок-схемада негізгі дәлел — әрекеттер мен сол әрекеттер арасындағы бағытталған байланыстардың болуы.
Қайта орындауға ишара: Қадамдар мен олардың реті қалай байланысады?
Дұрыс жауап: Карта
Жауап нұсқалары
- A.Баған диаграммасы
- B.Үдеріс блок-схемасы
- C.Оқиғалардың уақыт сызығы
- D.Ұйымның құрылым сызбасы
- E.Картадұрыс
Түсіндірме
Ереже: Карта ақпараттың географиялық байланысын көрнекі көрсетеді.
Қолдану: Аймақтық дерек орналасумен байланысты болғандықтан, карта оны кеңістікте көрсетеді. Мысалы, әр өңірдің көрсеткішін өз орнына орналастыру оқырманға таралуды түсінуге көмектеседі. Мысалы, әр облыстағы көрсеткіш сол облыстың аумағында түс арқылы берілсе, көрші өңірлердің ұқсастығы байқалады. Түс шкаласының түсіндірмесі қажет. Жалпы сан мен халыққа шаққандағы үлес әртүрлі қорытынды туғызады, сондықтан салыстырылатын көрсеткіш барлық аймақта бірдей анықталуы керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Баған диаграммасы мәндерді салыстыруға көмектеседі, бірақ өңірлердің өзара кеңістіктік орнын көрсетпейді. Блок-схема, уақыт сызығы және ұйым құрылымы басқа байланыстарға арналған. Мұнда өңірдің орналасуымен бірге таралу үлгісін көрсету сұралып тұр.
Қайта орындауға ишара: Деректің географиялық орны маңызды ма?
Дұрыс жауап: Деректерді диаграмма, қысқа мәтін және белгілер арқылы көрнекі материалға біріктіру
Жауап нұсқалары
- A.Компьютердің операциялық жүйесін орнату
- B.Программаның бастапқы кодын автоматты ақаусыз ету
- C.Желідегі барлық төлемді өңдеу
- D.Деректерді диаграмма, қысқа мәтін және белгілер арқылы көрнекі материалға біріктірудұрыс
- E.Деректің шын екенін тек суретке айналдыру арқылы дәлелдеу
Түсіндірме
Ереже: Инфографика құралы деректерді көрнекі түрде ұйымдастыруға көмектеседі. Мәтін, диаграмма және белгі бір негізгі ойды түсіндіру үшін біріктіріледі. Құралдың болуы бастапқы деректің дұрыстығын автоматты тексермейді. Нақты сервистің тарифтері мен экспорт мүмкіндіктері өзгеруі мүмкін; бұл сұрақ жалпы жұмыс мақсатын сұрайды. Көрнекі материалда өлшем, уақыт және дерек көзі түсінікті берілуі керек.
Қолдану: Piktochart бұл тапсырмада инфографика жасау құралы ретінде аталған. Сондықтан деректерді диаграмма мен қысқа түсіндірмеге біріктіру сәйкес келеді. Мысалы, үйірмелерге қатысу санын салыстыратын көрнекілік жасалуы мүмкін. Оқушы сандардың қай кезеңге қатысты екенін, салыстыру бірлігін және шкаласын өзі тексереді. Әдемі безендіру жалған не толық емес санды дұрыс қылмайды. Құралды таңдау мазмұн мақсатына сүйеніп, соңғы материал нақты аудиторияға түсінікті ме деген тексерумен аяқталады.
Қате нұсқаларды ажырату: Операциялық жүйе орнату, код дұрыстығын кепілдеу және төлем өңдеу инфографика жасау міндеті емес. Суретке айналдыру деректі дәлелдемейді. Құралдың техникалық мүмкіндігі мен материалдың ақпараттық сапасын бөлек бағалаңыз.
Қайта орындауға ишара: Құрал деректердің мазмұнын қалай көрсетеді, ал дұрыстығын кім және қалай тексереді?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.