Ustazdyq
Алғашқы 5 сұрақ тегінИнформатика, ЖМБ · 11-сынып · 15 сұрақ

Мобильді қосымша интерфейсіне қойылатын талаптар

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

4.3-параграф · Оқулықтың 141–146-беттері · Сұрақ оқулықтың 145-бетіне негізделген

«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Алматыкітап баспасы, 2020) «Мобильді қосымша интерфейсіне қойылатын талаптар» тақырыбы, 4.3-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Мобильді калькуляторда пайдаланушы санды TextBox өрісіне жазады, ал есептелген нәтиже өзгертілмейтін Label…»

Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.

  1. Дұрыс жауап: TextBox дерек енгізуге, Label нәтижені көрсетуге арналған

    Жауап нұсқалары

    1. A.TextBox нәтиже көрсетуге, Label сан енгізуге арналған
    2. B.TextBox дерек енгізуге, Label нәтижені көрсетуге арналғандұрыс
    3. C.Екеуі де команда беретін батырма ретінде берілген
    4. D.Екеуі де деректерді ұзақ сақтайтын қойма ретінде берілген
    5. E.Екеуі де пайдаланушы енгізетін өріс ретінде берілген

    Түсіндірме

    Ереже: Енгізу элементі пайдаланушыдан ақпарат қабылдайды, ал көрсету элементі ақпаратты оқуға ұсынады. Интерфейсте осы рөлдерді ажырату қолданушыға қай жерде әрекет жасау керегін түсінуге көмектеседі.

    Қолдану: Берілген калькуляторда пайдаланушы бастапқы санды TextBox-қа жазады. Программа есептеуді орындап, нәтижені Label-ге шығарады. Егер екеуінің рөлі түсініксіз болса, пайдаланушы жауапты енгізу өрісімен шатастырып, қажетсіз өзгеріс жасауға тырысуы мүмкін. Сондықтан өріске «Бастапқы сан», нәтижеге «Жауап» сияқты анық белгі беруге болады. Бұл белгілер есептеу логикасын өздігінен жасамайды: программаның деректі оқуы және нәтижені орнатуы бөлек анықталады. Шарттағы Label өзгертілмейтін көрсету элементі ретінде берілгендіктен, оны енгізу алаңы деп таңдауға негіз жоқ. Деректің пайдаланушыдан программаға және программадан пайдаланушыға қозғалу бағытын бақылау айырманы түсіндіреді.

    Қате нұсқаларды ажырату: Енгізу мен көрсетуді ауыстырған нұсқа шартқа қайшы. Бұл екі элемент батырма не тұрақты сақтау қоймасы ретінде берілмеген. Label шарт бойынша өзгертілмейтін нәтиже көрсетеді, сондықтан екеуін де енгізу өрісі деп санау дұрыс емес.

    Қайта орындауға ишара: Ақпарат қай элементте пайдаланушыдан келеді, қай элементте оған нәтиже ретінде беріледі?

  2. Дұрыс жауап: Айналдыру жолағы

    Жауап нұсқалары

    1. A.Мәтіндік белгі
    2. B.Айналдыру жолағыдұрыс
    3. C.Құсбелгі — CheckBox
    4. D.Радиобатырма
    5. E.Құпиясөз енгізу өрісі

    Түсіндірме

    Ереже: Айналдыру жолағы көрінетін аймақтан тыс мазмұнға өтуге көмектеседі. Ол тізім элементтерін жоймай, пайдаланушыға мазмұнның әр бөлігін кезекпен қарауға мүмкіндік береді.

    Қолдану: Ұзын тізімді экранға түгел сыйдыру үшін қаріпті тым кішірейту оқу мен таңдауды қиындатуы мүмкін. Айналдыру арқылы қалыпты өлшемдегі элементтер сақталып, төмендегі не жоғарыдағы тармақтарға өтуге болады. Мобильді ортада саусақпен сырғыту да осындай навигациямен байланысты болуы мүмкін; сұрақ берілген элементтің қызметін анықтайды. Айналдыру бар екені барлық маңызды тармақ міндетті байқалады деген кепіл емес, сондықтан оның қолжетімділігі мен мазмұн жалғасатыны түсінікті болуы керек. Мысалы, пайдаланушы тізімнің соңына өтіп, қажет тармақты табады. Бұл экранның физикалық көлемін өзгертпейді, тек көрсетілетін мазмұн бөлігін ауыстырады. Осы айырманы ескеріп жауап таңдаңыз.

    Қате нұсқаларды ажырату: Мәтіндік белгі ақпарат көрсетеді. Құсбелгі мен радиобатырма нұсқа таңдауға, құпиясөз өрісі дерек енгізуге арналған. Олар өздігінен ұзын мазмұн бойымен көрінетін аймақты жылжытатын элемент болмайды. Әр элементтің негізгі қызметін салыстырыңыз.

    Қайта орындауға ишара: Экрандағы көрінетін «терезені» ұзын мазмұнның бойымен жылжытуға не көмектеседі?

  3. Дұрыс жауап: Юзабилити

    Жауап нұсқалары

    1. A.Юзабилитидұрыс
    2. B.Визуалды стиль
    3. C.Кодтың синтаксистік дұрыстығы
    4. D.Желінің өткізу қабілеті
    5. E.Аппараттық өнімділік

    Түсіндірме

    Ереже: Юзабилити пайдаланушының интерфейс арқылы өз міндетін түсінікті әрі қолайлы орындауына қатысты. Ол әдемі көрініспен байланысты болуы мүмкін, бірақ тек сыртқы сәннің атауы емес.

    Қолдану: Мысалда оқушылар қажетті тапсырманы табады және орындайды. Демек, бағалау қолданбаның нақты пайдаланудағы қолайлылығына сүйенеді. Мысалы, «Тапсырмалар» бөлімі анық аталып, әрекет батырмасы оңай табылса, оқушының іздеуіне кететін қиындық азаяды. Керісінше, әдемі экранда қажетті қызмет жасырын болса, көрініс ұнағанымен жұмыс ыңғайсыз болуы мүмкін. Қолайлылықты бағалау үшін нақты пайдаланушыларға олардың міндетіне ұқсас тапсырма беріп, әрекетін байқау пайдалы. Программалық қатенің болмауы да бүкіл интерфейс түсінікті дегенді жеке өзі дәлелдемейді. Пайдаланушы, мақсат және жағдай бірге қаралады; бір топқа ыңғайлы тәсіл басқа топқа тексерусіз жарамды деп қабылданбайды.

    Қате нұсқаларды ажырату: Визуалды стиль сыртқы көрініске қатысты. Синтаксистік дұрыстық код пішімін, өткізу қабілеті желіні, өнімділік есептеуді сипаттайды. Олар маңызды болуы мүмкін, бірақ пайдаланушының нақты міндетін қолайлы орындауы ұғымын толық алмастырмайды.

    Қайта орындауға ишара: Бағаланатын нәрсе экранның сәні ғана ма, әлде пайдаланушының міндетін орындай алуы ма?

  4. Дұрыс жауап: Жүйе күйінің көрінуі

    Жауап нұсқалары

    1. A.Пайдаланушы бақылауы мен еркіндігі
    2. B.Жүйе күйінің көрінуідұрыс
    3. C.Бірізділік пен стандарттар
    4. D.Тану арқылы есте сақтау жүктемесін азайту
    5. E.Көмек пен құжаттама

    Түсіндірме

    Ереже: Жүйе күйінің көрінуі пайдаланушыға әрекеттен кейін не болып жатқанын уақытылы хабарлауды білдіреді. Жүктеу кезіндегі нақты күй көрсеткіші белгісіздікті азайтуға көмектеседі.

    Қолдану: Пайдаланушы жүктеу басталды ма, тоқтады ма, әлде батырма басылмады ма екенін түсінбей тұр. Сондықтан қайта басуға тырысады. «Жүктелуде» деген хабар, қолайлы индикатор және аяқталғандағы нәтиже осы мәселені азайта алады. Егер нақты пайыз белгілі болмаса, ойдан дәл пайыз көрсетуге болмайды; шынайы күйді білдіретін белгі таңдаған дұрыс. Жүктеу сәтсіз аяқталса, қолданба оны да түсінікті хабарлауы керек. Күй туралы ақпарат тек безендіру емес, пайдаланушының келесі әрекетін таңдауға көмектеседі. Осы мысалда жүктеу жылдамдығын өлшемей-ақ интерфейстік мәселені көруге болады: жүйедегі үдеріс қолданушыға түсінікті көрсетілмеген.

    Қате нұсқаларды ажырату: Бақылау мен еркіндік қате таңдаудан шығуға, бірізділік тұрақты атауларға қатысты. Тану жад жүктемесін, көмек арнайы нұсқауларды қамтиды. Бұл қағидалар да маңызды, бірақ берілген мәселе нақты жүктеу күйінің пайдаланушыға көрсетілмеуі.

    Қайта орындауға ишара: Пайдаланушы өз әрекетінен кейін жүйенің қандай күйде екенін көре ала ма?

  5. Дұрыс жауап: «Күнді күн-ай-жыл түрінде енгізіңіз, мысалы 09-10-2026»

    Жауап нұсқалары

    1. A.«Күнді күн-ай-жыл түрінде енгізіңіз, мысалы 09-10-2026»дұрыс
    2. B.«E47; қате бар»
    3. C.«Әрекет орындалмады; өзіңіз анықтаңыз»
    4. D.«Жүйе қатесі; өріс атауы көрсетілмейді»
    5. E.«Қате кодын жаттап алыңыз»

    Түсіндірме

    Ереже: Пайдаланушыға арналған қате хабарламасы мәселенің орнын және түзету әрекетін түсінікті тілмен жеткізуі керек. Техникалық код маманға пайдалы болуы мүмкін, бірақ ол жалғыз өзі пайдаланушыға жеткіліксіз.

    Қолдану: Мәселе күннің жарамсыз пішімде енгізілуіне қатысты. Сондықтан күтілетін пішім мен мысалды көрсету пайдаланушыға келесі әрекетін нақты түсіндіреді. Ол өрісті қайта қарап, күнді берілген үлгіге сай жаза алады. Хабарлама мүмкіндігінше тиісті өріспен бірге көрсетілсе, қай деректі түзету керектігі анық болады. Техникалық E47 коды журналда не қосымша мәліметте сақталуы мүмкін; оны түгел жою міндетті емес. Маңыздысы — пайдаланушы кодты іздеп шешпей-ақ мәселені түсінуі. Бұл мысалда таңдалған хабар тек сәтсіздікті айтпай, орындалатын түзету жолын береді. Қате себебі басқа болса, хабар да нақты сол себепке сай болуы тиіс.

    Қате нұсқаларды ажырату: «Қате бар» бастапқы белгісіздікті сақтайды. «Өзіңіз анықтаңыз» көмектеспейді. Өріс атын жасыру мәселе орнын табуды қиындатады. Кодты жаттау дұрыс пішімді енгізу әрекетін алмастырмайды. Хабарламаны пайдаланушы не істей алатыны арқылы бағалаңыз.

    Қайта орындауға ишара: Хабарламаны оқығаннан кейін пайдаланушы нақты қай өрісті қалай түзететінін біле ме?

Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ

Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.

Жинақты сатып алу · 200 ₸Бүкіл кітап — 2000 ₸ (39 × 200 ₸ орнына)

Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.

Кітаптың басқа тақырыптары

Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Алматыкітап баспасы, 2020.