Зат массасының сақталу заңы
7-параграф · Оқулықтың 24–25-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Зат массасының сақталу заңы» тақырыбы, 7-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Жабық жүйеде 20 г А заты 10 г В затымен толық әрекеттесіп, бір өнім берді. Өнім массасы қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 30 г
Жауап нұсқалары
- A.15 г
- B.60 г
- C.31 г
- D.29 г
- E.30 гдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Жабық жүйеде өнімдердің жалпы массасы толық жұмсалған реагенттердің жалпы массасына тең.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(өнім)=20+10=30 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір өнім түзілуі реагенттердің біреуін ғана есепке алуға негіз емес. Екі бастапқы зат та өнім массасына үлес қосады.
Қайта орындауға ишара: Толық жұмсалған екі реагенттің массасын қос.
Дұрыс жауап: 40 г
Жауап нұсқалары
- A.20 г
- B.80 г
- C.41 г
- D.40 гдұрыс
- E.39 г
Түсіндірме
Ереже: Масса сақталғанда белгісіз өнім массасы реагенттердің жалпы массасынан белгілі өнім массасын азайту арқылы табылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m₂=60−20=40 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Белгілі өнімді жалпы массаға қайта қоспа. Жалпы массада оның үлесі әлдеқашан бар, сондықтан қалған бөлігін табу қажет.
Қайта орындауға ишара: Жалпы өнім массасынан берілген бір өнім массасын алып таста.
Дұрыс жауап: 40 г
Жауап нұсқалары
- A.20 г
- B.40 гдұрыс
- C.80 г
- D.41 г
- E.39 г
Түсіндірме
Ереже: Айырылу өнімдерінің массалары бастапқы заттың массасын бірге құрайды.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(қалдық)=50−10=40 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Газдың бөлінуі оның массасы жоқ дегенді білдірмейді. Газ бен қатты қалдықтың екеуі де бастапқы заттың атомдарынан түзіледі.
Қайта орындауға ишара: Бастапқы массадан бөлінген газ массасын азайт.
Дұрыс жауап: 16 г
Жауап нұсқалары
- A.16 гдұрыс
- B.8 г
- C.32 г
- D.17 г
- E.15 г
Түсіндірме
Ереже: Металл оксидінің массасы металл мен қосылған оттектің массаларының қосындысы болады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(O₂)=40−24=16 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Оксидтің толық массасын оттек массасы деп алма. Өнімде бастапқы металл массасы да сақталған; тек артық қосылған бөлікті табу керек.
Қайта орындауға ишара: Өнім массасынан бастапқы металл массасын алып таста.
Дұрыс жауап: 80 г
Жауап нұсқалары
- A.40 г
- B.160 г
- C.80 гдұрыс
- D.81 г
- E.79 г
Түсіндірме
Ереже: Жабық жүйеде химиялық реакция барысында барлық заттардың жалпы массасы сақталады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(кейін)=m(бұрын)=80 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Газ түзілсе де, жабық жүйеден сыртқа шықпайды. Сондықтан ыдыс ішіндегі заттардың толық массасы өнімдердің күйіне байланысты өзгермейді.
Қайта орындауға ишара: Шарттағы жүйенің жабық екенін және заттың сыртқа шықпайтынын ескер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Иондардың түзілуі
- Қосылыстардың формулаларын құру
- Химиялық формулалар бойынша есеп шығару
- Химиялық реакциялардың теңдеулерін құру
- Әрекеттесуші заттардың массаларының қатынасы Құрам тұрақтылық заңы
- Химиялық реакциялардың типтері
- Табиғаттағы және тірі ағзалар мен адам тіршілігіндегі химиялық реакциялар
- Металдардың оттегімен және сумен әрекеттесуі
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.