Металдардың оттегімен және сумен әрекеттесуі
11-параграф · Оқулықтың 38–40-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Металдардың оттегімен және сумен әрекеттесуі» тақырыбы, 11-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Магнийді оттекте тұтатып жағады. Mg + O₂ → … реакциясында түзілетін негізгі заттың формуласын таңдаңдар.»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: MgO
Жауап нұсқалары
- A.MgO₂
- B.Mg₂O
- C.MgOдұрыс
- D.Mg(OH)₂
- E.Mg
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Магний оттекпен қосылып, Mg²⁺ пен O²⁻ зарядтарына сәйкес бір-бір атомдық қатынастағы оксид түзеді. Теңестірілген теңдеу: 2Mg + O₂ → 2MgO. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Mg: 2; O: 2.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.1
- B.4
- C.3
- D.2дұрыс
- E.6
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: 2Mg + O₂ → 2MgO. Атомдар саны әр жақта: Mg: 2; O: 2. Осы ең кіші қатынаста MgO алдындағы коэффициент 2 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Дұрыс жауап: Қосылу
Жауап нұсқалары
- A.Айырылу
- B.Орынбасу
- C.Алмасу
- D.Химиялық реакция жүрмейді
- E.Қосылудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Бірнеше бастапқы заттан бір күрделі өнім түзіледі. Бұл жіктеу заттардың саны мен құрамының өзгерісіне негізделеді.
Қолдану: Магний оттекпен қосылып, Mg²⁺ пен O²⁻ зарядтарына сәйкес бір-бір атомдық қатынастағы оксид түзеді. 2Mg + O₂ → 2MgO. Мұнда 2 бастапқы заттан 1 өнім шығады. Бірнеше бастапқы заттан бір күрделі өнім түзіледі. Сондықтан құрамы бойынша реакция қосылу типіне жатады.
Қате нұсқаларды ажырату: Жылу бөлінуін немесе тотығу дәрежесінің өзгеруін бұл жіктеудің орнына қолданба. Олар басқа белгілерді сипаттайды; заттардың жай не күрделі болуын және құрам бөліктерінің өзгерісін салыстыр.
Қайта орындауға ишара: Теңдеудің екі жағындағы заттарды санап, олардың жай немесе күрделі екенін анықта.
Дұрыс жауап: Al₂O₃
Жауап нұсқалары
- A.AlO
- B.AlO₂
- C.Al₂O₃дұрыс
- D.Al₃O₂
- E.Al(OH)₃
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Алюминийдің III және оттектің II валенттіліктеріне сәйкес оксидтегі атомдар қатынасы 2:3 болады. Теңестірілген теңдеу: 4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Al: 4; O: 6.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 2
Жауап нұсқалары
- A.1
- B.4
- C.3
- D.2дұрыс
- E.6
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: 4Al + 3O₂ → 2Al₂O₃. Атомдар саны әр жақта: Al: 4; O: 6. Осы ең кіші қатынаста Al₂O₃ алдындағы коэффициент 2 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Зат массасының сақталу заңы
- Әрекеттесуші заттардың массаларының қатынасы Құрам тұрақтылық заңы
- Химиялық реакциялардың типтері
- Табиғаттағы және тірі ағзалар мен адам тіршілігіндегі химиялық реакциялар
- Металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесуі Металдардың химиялық белсенділік қатары
- Металдардың тұз ерітінділерімен реакциялары
- Зат мөлшері Моль Авогадро саны Заттардың молярлық массасы
- Масса молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.