Химиялық формулалар бойынша есеп шығару
5-параграф · Оқулықтың 19–22-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Химиялық формулалар бойынша есеп шығару» тақырыбы, 5-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Ar(H)=1, Ar(C)=12, Ar(O)=16, Ar(S)=32. H₂O қосылысының салыстырмалы молекулалық массасы қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 18
Жауап нұсқалары
- A.18дұрыс
- B.9
- C.36
- D.19
- E.17
Түсіндірме
Ереже: Салыстырмалы молекулалық масса формулада көрсетілген барлық атомдардың Ar мәндерін индекстеріне көбейтіп қосу арқылы табылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: Mr=2·1+16=18. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Екі атомы бар элементтің Ar мәнін бір рет қана қоспа. Формуладағы индекс сол элементтің массалық үлесін есептеуге де әсер етеді.
Қайта орындауға ишара: Әр элементтің Ar мәнін атомдар санына көбейтіп, нәтижелерді қос.
Дұрыс жауап: 88,9%
Жауап нұсқалары
- A.44,4%
- B.88,9%дұрыс
- C.11,1%
- D.98,9%
- E.78,9%
Түсіндірме
Ереже: Элементтің массалық үлесі оның формуладағы жалпы салыстырмалы массасының Mr-ге қатынасына тең; пайыз үшін 100-ге көбейтіледі.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: ω(O)=16/18·100%≈88,9%. Нәтиже пайызбен берілген; бөлшекті ондық үлеске дейін дөңгелектейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлшектің алымына бір оттек атомының массасын емес, барлық оттек атомдарының жалпы массасын ал. Бөлгіш — толық қосылыстың Mr мәні.
Қайта орындауға ишара: Оттекке тиесілі жалпы массаны толық салыстырмалы массаға бөл.
Дұрыс жауап: 11,1%
Жауап нұсқалары
- A.5,6%
- B.22,2%
- C.88,9%
- D.21,1%
- E.11,1%дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Массалық үлесте элементтің жалпы массасы бүкіл қосылыстың массасымен салыстырылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: ω(екінші элемент)=2/18·100%≈11,1%. Нәтиже пайызбен берілген; бөлшекті ондық үлеске дейін дөңгелектейміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлгішке басқа элементтің массасын алу элементтер массаларының қатынасын береді. Ол толық қосылыстағы пайыздық үлеспен бірдей емес.
Қайта орындауға ишара: Сұралған элементтің массасын Mr-мен салыстырып, пайызға айналдыр.
Дұрыс жауап: 36 г
Жауап нұсқалары
- A.18 г
- B.72 г
- C.36 гдұрыс
- D.37 г
- E.35 г
Түсіндірме
Ереже: Мольмен берілген зат мөлшерін молярлық массаға көбейткенде граммен берілген масса алынады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m=nM=2·18=36 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Зат мөлшері артқанда сол заттың массасы да тура пропорционал артады. M-ді n-ге бөлу бұл сұрақта басқа шаманы береді.
Қайта орындауға ишара: Бір мольдің массасын берілген моль санына көбейт.
Дұрыс жауап: 36 u
Жауап нұсқалары
- A.36 uдұрыс
- B.18 u
- C.72 u
- D.37 u
- E.35 u
Түсіндірме
Ереже: Mr саны бір молекуланың u бірлігімен алынған массасына сан жағынан тең; бірнеше молекуланың массалары қосылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(2 молекула)=2·18u=36u. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бірнеше молекуланың қосынды массасын граммен алынған молярлық массамен шатастырма. Сұрақтағы бірлік пен бөлшектер санын бірге ескер.
Қайта орындауға ишара: Бір молекуланың u бірлігіндегі массасын молекулалар санына көбейт.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.