Ерігіштік тақырыбына есептер шығару
39-параграф · Оқулықтың 132–134-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Ерігіштік тақырыбына есептер шығару» тақырыбы, 39-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Берілген температурада ерігіштік 20 г/100 г су. 200 г суда ең көп қанша тұз ериді?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 40 г
Жауап нұсқалары
- A.20 г
- B.80 г
- C.41 г
- D.39 г
- E.40 гдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Берілген температурадағы ерігіштік 100 г еріткішке сәйкес еріген зат массасын береді.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(тұз)=20·200/100=40 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Ерігіштікті дайын ерітіндінің массасына қолданба. Шарт су массасын береді, сондықтан пропорция 100 г сумен салыстырудан құрылады.
Қайта орындауға ишара: Су массасы 100 грамнан неше есе көп екенін анықта.
Дұрыс жауап: 200 г
Жауап нұсқалары
- A.100 г
- B.400 г
- C.201 г
- D.200 гдұрыс
- E.199 г
Түсіндірме
Ереже: Қаныққан ерітінді үшін су массасы еріген зат массасының ерігіштікке қатынасымен табылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(су)=40·100/20=200 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Еріген тұз массасын дайын ерітінді массасы деп алма. Су массасын табу үшін тұздың әр S грамына 100 г су сәйкес екенін қолдану қажет.
Қайта орындауға ишара: Тұздың берілген массасын S-ке бөліп, 100 г суға масштабта.
Дұрыс жауап: 120 г
Жауап нұсқалары
- A.60 г
- B.240 г
- C.121 г
- D.120 гдұрыс
- E.119 г
Түсіндірме
Ереже: Ерітіндінің жалпы массасы су мен еріген зат массаларының қосындысына тең.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(ерітінді)=100+20=120 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: 100 г судағы ерігіштік мәнін ерітіндінің толық массасы деп алма. Ол тек еріген затқа қатысты, су массасы бөлек қосылады.
Қайта орындауға ишара: Су мен еріген тұздың массаларын бірге қос.
Дұрыс жауап: 20 г
Жауап нұсқалары
- A.10 г
- B.40 г
- C.20 гдұрыс
- D.21 г
- E.19 г
Түсіндірме
Ереже: Су жоғалмаған жағдайда салқындағанда бөлінетін тұз мөлшері екі температурадағы ерігіштік айырмасымен анықталады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(тұнба)=40−20=20 г; су массасы 100 г болып қалады. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Салқындағаннан кейінгі еріген тұздың бәрі тұнады деп ойлама. Жаңа температурада ери алатын бөлік ерітіндіде қалады, тек артық масса бөлінеді.
Қайта орындауға ишара: Ыстықтағы еріген массадан суықта ери алатын массаны азайт.
Дұрыс жауап: 20 г/100 г су
Жауап нұсқалары
- A.10 г/100 г су
- B.20 г/100 г судұрыс
- C.40 г/100 г су
- D.21 г/100 г су
- E.19 г/100 г су
Түсіндірме
Ереже: Ерігіштік қаныққан ерітіндідегі тұз массасын 100 г суға қайта есептеу арқылы табылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: S=40/200·100=20 г/100 г су. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлгішке су мен тұздың қосындысын қойсаң, массалық үлес шығады. Ерігіштік үшін тек еріткіштің массасы қолданылады.
Қайта орындауға ишара: Тұз массасын су массасына бөліп, 100 г суға келтір.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.