Еріген заттардың массалық үлесі
40-параграф · Оқулықтың 135–136-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Еріген заттардың массалық үлесі» тақырыбы, 40-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «20 г тұз және 180 г судан ерітінді жасалды. Тұздың массалық үлесі қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 10%
Жауап нұсқалары
- A.5%
- B.10%дұрыс
- C.20%
- D.90%
- E.25%
Түсіндірме
Ереже: Массалық үлес еріген зат массасының толық ерітінді массасына қатынасы болады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(ерітінді)=20+180=200 г; ω=20/200·100%=10%. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлгішке тек су массасын қойма. Ерітінді массасына тұз да кіреді, сондықтан алдымен екі компоненттің массасы қосылады.
Қайта орындауға ишара: Тұз массасын су мен тұздың қосындысына бөл.
Дұрыс жауап: 40 г
Жауап нұсқалары
- A.40 гдұрыс
- B.20 г
- C.80 г
- D.41 г
- E.39 г
Түсіндірме
Ереже: Еріген зат массасы ерітінді массасының w үлесіне тең; пайыз алдымен жүзден бір үлеске айналады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(зат)=200·0,20=40 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: 20%-ды 20 саны ретінде тікелей көбейтпе. Пайыздық мән 100-ге бөлініп, өлшемсіз үлеске айналуы керек.
Қайта орындауға ишара: Пайызды бөлшекке айналдырып, толық ерітінді массасына көбейт.
Дұрыс жауап: 200 г
Жауап нұсқалары
- A.100 г
- B.400 г
- C.201 г
- D.199 г
- E.200 гдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Берілген еріген зат массасынан толық ерітінді массасы m(зат)/w формуласымен табылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(ерітінді)=20/0,10=200 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: m(зат)-ты w-ге көбейтсең, одан да кіші масса шығады. Ерітінді массасы еріген затты және суды қамтитындықтан үлкен болуы керек.
Қайта орындауға ишара: Зат массасын пайыздан алынған үлеске бөл.
Дұрыс жауап: 5%
Жауап нұсқалары
- A.2,5%
- B.10%
- C.95%
- D.15%
- E.5%дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Таза су қосқанда еріген зат массасы сақталып, ерітіндінің жалпы массасы артады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(зат)=200·0,10=20 г; m(жаңа ерітінді)=200+200=400 г; ω=20/400·100%=5%. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: Қосылған суды жаңа еріген зат массасына қоспа. Сұйылтуда тек бөлгіш артады; алымдағы тұз массасы өзгермейді.
Қайта орындауға ишара: Бастапқы тұз массасын сақтап, жаңа толық массаға бөл.
Дұрыс жауап: 160 г
Жауап нұсқалары
- A.80 г
- B.320 г
- C.161 г
- D.160 гдұрыс
- E.159 г
Түсіндірме
Ереже: Еріткіш массасы толық ерітінді массасынан еріген зат массасын азайту арқылы табылады.
Қолдану: Берілген шамаларды формулаға қоямыз: m(су)=200·(1−0,20)=160 г. Есепте берілген өлшем бірліктерін сақтаймыз; жауап сұралған шаманы білдіреді.
Қате нұсқаларды ажырату: 20%-дық ерітіндіде су да 20% деп алма. Екі компоненттің массалық үлестері бірге 100% болады, сондықтан суға қалған үлес тиесілі.
Қайта орындауға ишара: Алдымен еріген затты тап немесе судың толық үлестен қалған бөлігін пайдалан.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Иондық байланыс
- Кристалдық тор түрлері байланыс типтері және заттардың қасиеттері арасындағы өзара байланыс
- Заттардың суда еруі Ерігіштік
- Ерігіштік тақырыбына есептер шығару
- Ерітіндідегі заттардың молярлық концентрациясы
- Оксидтер жіктелуі аталуы
- Оксидтердің химиялық қасиеттері
- Қышқылдар олардың құрамы жіктелуі аталуы
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.