Металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесуі Металдардың химиялық белсенділік қатары
12-параграф · Оқулықтың 41–43-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесуі Металдардың химиялық белсенділік қатары» тақырыбы, 12-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Мырыш сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттеседі. Zn + HCl → … реакциясында түзілетін өнімдердің бірі болатын…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: ZnCl₂
Жауап нұсқалары
- A.ZnCl
- B.ZnCl₃
- C.ZnO
- D.ZnCl₂дұрыс
- E.Zn(OH)₂
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Мырыш белсенділік қатарында сутектен бұрын орналасады, сондықтан қышқылдан сутекті ығыстырып, мырыш хлоридін түзеді. Теңестірілген теңдеу: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Cl: 2; H: 2; Zn: 1.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.3
- C.1дұрыс
- D.4
- E.5
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂. Атомдар саны әр жақта: Cl: 2; H: 2; Zn: 1. Осы ең кіші қатынаста ZnCl₂ алдындағы коэффициент 1 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Дұрыс жауап: Орынбасу
Жауап нұсқалары
- A.Қосылу
- B.Айырылу
- C.Алмасу
- D.Химиялық реакция жүрмейді
- E.Орынбасудұрыс
Түсіндірме
Ереже: Жай заттың элементі күрделі зат құрамындағы басқа элементті ығыстырады. Бұл жіктеу заттардың саны мен құрамының өзгерісіне негізделеді.
Қолдану: Мырыш белсенділік қатарында сутектен бұрын орналасады, сондықтан қышқылдан сутекті ығыстырып, мырыш хлоридін түзеді. Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂. Мұнда 2 бастапқы заттан 2 өнім шығады. Жай заттың элементі күрделі зат құрамындағы басқа элементті ығыстырады. Сондықтан құрамы бойынша реакция орынбасу типіне жатады.
Қате нұсқаларды ажырату: Жылу бөлінуін немесе тотығу дәрежесінің өзгеруін бұл жіктеудің орнына қолданба. Олар басқа белгілерді сипаттайды; заттардың жай не күрделі болуын және құрам бөліктерінің өзгерісін салыстыр.
Қайта орындауға ишара: Теңдеудің екі жағындағы заттарды санап, олардың жай немесе күрделі екенін анықта.
Дұрыс жауап: MgCl₂
Жауап нұсқалары
- A.MgCl
- B.MgCl₃
- C.MgO
- D.Mg(OH)₂
- E.MgCl₂дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Магний қышқылдан сутекті ығыстырады; Mg²⁺ зарядына екі хлорид ионы сәйкес келетін тұз түзіледі. Теңестірілген теңдеу: Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Cl: 2; H: 2; Mg: 1.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.3
- C.4
- D.1дұрыс
- E.5
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂. Атомдар саны әр жақта: Cl: 2; H: 2; Mg: 1. Осы ең кіші қатынаста MgCl₂ алдындағы коэффициент 1 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Әрекеттесуші заттардың массаларының қатынасы Құрам тұрақтылық заңы
- Химиялық реакциялардың типтері
- Табиғаттағы және тірі ағзалар мен адам тіршілігіндегі химиялық реакциялар
- Металдардың оттегімен және сумен әрекеттесуі
- Металдардың тұз ерітінділерімен реакциялары
- Зат мөлшері Моль Авогадро саны Заттардың молярлық массасы
- Масса молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс
- Химиялық реакция теңдеулері бойынша есептер шығару
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.