Металдардың тұз ерітінділерімен реакциялары
13-параграф · Оқулықтың 44–47-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Металдардың тұз ерітінділерімен реакциялары» тақырыбы, 13-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Мырыш мыс(II) сульфатының сулы ерітіндісіне салынады. Zn + CuSO₄ → … реакциясында түзілетін өнімдердің бірі…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Cu
Жауап нұсқалары
- A.Zn
- B.Cuдұрыс
- C.Fe
- D.Ag
- E.Mg
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Мырыш мыстан белсенді болғандықтан Cu²⁺ иондарын тотықсыздандырып, ерітіндіден мыс металын ығыстырады. Теңестірілген теңдеу: Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Cu: 1; O: 4; S: 1; Zn: 1.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.3
- C.4
- D.1дұрыс
- E.5
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu. Атомдар саны әр жақта: Cu: 1; O: 4; S: 1; Zn: 1. Осы ең кіші қатынаста Cu алдындағы коэффициент 1 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Дұрыс жауап: Орынбасу
Жауап нұсқалары
- A.Қосылу
- B.Орынбасудұрыс
- C.Айырылу
- D.Алмасу
- E.Химиялық реакция жүрмейді
Түсіндірме
Ереже: Жай заттың элементі күрделі зат құрамындағы басқа элементті ығыстырады. Бұл жіктеу заттардың саны мен құрамының өзгерісіне негізделеді.
Қолдану: Мырыш мыстан белсенді болғандықтан Cu²⁺ иондарын тотықсыздандырып, ерітіндіден мыс металын ығыстырады. Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu. Мұнда 2 бастапқы заттан 2 өнім шығады. Жай заттың элементі күрделі зат құрамындағы басқа элементті ығыстырады. Сондықтан құрамы бойынша реакция орынбасу типіне жатады.
Қате нұсқаларды ажырату: Жылу бөлінуін немесе тотығу дәрежесінің өзгеруін бұл жіктеудің орнына қолданба. Олар басқа белгілерді сипаттайды; заттардың жай не күрделі болуын және құрам бөліктерінің өзгерісін салыстыр.
Қайта орындауға ишара: Теңдеудің екі жағындағы заттарды санап, олардың жай немесе күрделі екенін анықта.
Дұрыс жауап: Cu
Жауап нұсқалары
- A.Fe
- B.Zn
- C.Cuдұрыс
- D.Ag
- E.Mg
Түсіндірме
Ереже: Өнім формуласын реагенттердің табиғатына, әрекеттесу жағдайына және атомдардың не иондардың қатынасына сүйеніп анықтаймыз.
Қолдану: Темір мыстан белсенді: ол ерітіндіге Fe²⁺ түрінде өтіп, мыс иондары жай мыс затына айналады. Теңестірілген теңдеу: Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu. Екі жақта да атомдар саны бірдей: Cu: 1; Fe: 1; O: 4; S: 1.
Қате нұсқаларды ажырату: Жауап нұсқасындағы индекстерді жай ғана реагенттен көшірме. Өнімдегі элементтердің құрамы мен валенттілік қатынасын тексер; шартта жоқ элементті қосуға немесе бастапқы затты жаңа өнім деп атауға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Реагенттерден қандай бөлшектер қосылатынын не орын алмастыратынын анықта; өнім формуласындағы атомдар қатынасын тексер.
Дұрыс жауап: 1
Жауап нұсқалары
- A.2
- B.3
- C.1дұрыс
- D.4
- E.5
Түсіндірме
Ереже: Химиялық теңдеуде әр элементтің атом саны екі жақта тең болуы тиіс. Коэффициенттер ең кіші оң бүтін сандарға келтіріледі, зат формуласының индекстері өзгермейді.
Қолдану: Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu. Атомдар саны әр жақта: Cu: 1; Fe: 1; O: 4; S: 1. Осы ең кіші қатынаста Cu алдындағы коэффициент 1 болады; барлық коэффициентті бірге көбейту басқа, қысқартылатын жазылым береді.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір формуладағы индексті коэффициент деп қабылдама. Теңестіру үшін индексті өзгерту заттың өзін өзгертеді; тек таңдалған бір элементті емес, теңдеудегі барлық элементті қайта сана.
Қайта орындауға ишара: Алдымен екі жақтағы атомдарды сана, содан кейін барлық коэффициенттің ортақ бөлгіші бар-жоғын тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Химиялық реакциялардың типтері
- Табиғаттағы және тірі ағзалар мен адам тіршілігіндегі химиялық реакциялар
- Металдардың оттегімен және сумен әрекеттесуі
- Металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесуі Металдардың химиялық белсенділік қатары
- Зат мөлшері Моль Авогадро саны Заттардың молярлық массасы
- Масса молярлық масса және зат мөлшері арасындағы байланыс
- Химиялық реакция теңдеулері бойынша есептер шығару
- Авогадро заңы Молярлық көлем
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.