Ежелгі Қытай мәдениеті
20-параграф · Оқулықтың 99–102-беттері
«Дүниежүзі тарихы» оқулығының (5-сынып, Атамұра, 2017) «Ежелгі Қытай мәдениеті» тақырыбы, 20-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Дәстүрлі Қытай жазуындағы мағына мен дыбыстық оқылымға қатысты таңба қалай аталады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Иероглиф
Жауап нұсқалары
- A.Әріп
- B.Сына таңбасы
- C.Иероглифдұрыс
- D.Руна
- E.Цифр
Түсіндірме
Ереже: Қытай иероглифі жазудың мағына мен дыбыстық оқылымға қатысты бірлігі; қытай жазуы тек суреттерден тұрмайды.
Қолдану: Сұрақ Қытайдың дәстүрлі жазу таңбасын анықтайды. Таңбаны әрдайым тұтас сурет не жеке әріп деп түсіндіру дәл емес: көптеген таңбаларда мағыналық және дыбыстық құрамдастар бар. Жазу жүйесін қолданылған өңірімен сәйкестендіреміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Әріп әліпбилік жүйеге, сына таңбасы Қосөзеннің сына жазуына, руна басқа тарихи жазу дәстүрлеріне қатысты; цифр санды белгілейді. Таңбалардың сыртқы пішінін ғана емес, жазудағы қызметін ажырат.
Қайта орындауға ишара: Дәстүрлі қытай мәтініндегі мағыналық және дыбыстық қызметі бар таңбаның атауын анықта.
Дұрыс жауап: Иероглиф
Жауап нұсқалары
- A.Сына таңбасы
- B.Иероглифдұрыс
- C.Руна
- D.Цифр
- E.Әріп
Түсіндірме
Ереже: Қытай иероглифі жазудың мағына мен дыбыстық оқылымға қатысты бірлігі; қытай жазуы тек суреттерден тұрмайды.
Қолдану: Сұрақ Қытайдың дәстүрлі жазу таңбасын анықтайды. Таңбаны әрдайым тұтас сурет не жеке әріп деп түсіндіру дәл емес: көптеген таңбаларда мағыналық және дыбыстық құрамдастар бар. Жазу жүйесін қолданылған өңірімен сәйкестендіреміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Әріп әліпбилік жүйеге, сына таңбасы Қосөзеннің сына жазуына, руна басқа тарихи жазу дәстүрлеріне қатысты; цифр санды белгілейді. Таңбалардың сыртқы пішінін ғана емес, жазудағы қызметін ажырат.
Қайта орындауға ишара: Дәстүрлі қытай мәтініндегі мағыналық және дыбыстық қызметі бар таңбаның атауын анықта.
Дұрыс жауап: Иероглиф
Жауап нұсқалары
- A.Иероглифдұрыс
- B.Руна
- C.Цифр
- D.Әріп
- E.Сына таңбасы
Түсіндірме
Ереже: Қытай иероглифі жазудың мағына мен дыбыстық оқылымға қатысты бірлігі; қытай жазуы тек суреттерден тұрмайды.
Қолдану: Сұрақ Қытайдың дәстүрлі жазу таңбасын анықтайды. Таңбаны әрдайым тұтас сурет не жеке әріп деп түсіндіру дәл емес: көптеген таңбаларда мағыналық және дыбыстық құрамдастар бар. Жазу жүйесін қолданылған өңірімен сәйкестендіреміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Әріп әліпбилік жүйеге, сына таңбасы Қосөзеннің сына жазуына, руна басқа тарихи жазу дәстүрлеріне қатысты; цифр санды белгілейді. Таңбалардың сыртқы пішінін ғана емес, жазудағы қызметін ажырат.
Қайта орындауға ишара: Дәстүрлі қытай мәтініндегі мағыналық және дыбыстық қызметі бар таңбаның атауын анықта.
Дұрыс жауап: Қағаз
Жауап нұсқалары
- A.Қағаздұрыс
- B.Папирус
- C.Пергамент
- D.Саз тақтайша
- E.Бамбук тақтайша
Түсіндірме
Ереже: Қағаз — өңделген талшықтардан жасалатын жазу материалы; оны өндірудің дамуы Қытай мәдениетінің маңызды жетістігі болды.
Қолдану: Сұрақ бамбук тақтайша мен қымбат жібекке балама болған материалды анықтайды. Талшықты ұнтақтап, суға араластырып, жұқа қабат етіп кептіру өндіріс белгісін береді. Материалдың таралуы жазба сақтау мен білім алмасуға жағдай жасады.
Қате нұсқаларды ажырату: Папирус өсімдік өзегінің жолақтарынан, пергамент теріден жасалады; саз тақтайша мен бамбук тақтайша басқа шикізатқа негізделген. Барлығы жазуға жарамды болғанымен, сипатталған талшықты өндіріс әдісі біреуіне сәйкес келеді.
Қайта орындауға ишара: Ұсақталған талшық қоспасын жұқа қабат етіп кептіру тәсілін ескер.
Дұрыс жауап: Қағаз
Жауап нұсқалары
- A.Пергамент
- B.Саз тақтайша
- C.Бамбук тақтайша
- D.Папирус
- E.Қағаздұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қағаз — өңделген талшықтардан жасалатын жазу материалы; оны өндірудің дамуы Қытай мәдениетінің маңызды жетістігі болды.
Қолдану: Сұрақ бамбук тақтайша мен қымбат жібекке балама болған материалды анықтайды. Талшықты ұнтақтап, суға араластырып, жұқа қабат етіп кептіру өндіріс белгісін береді. Материалдың таралуы жазба сақтау мен білім алмасуға жағдай жасады.
Қате нұсқаларды ажырату: Папирус өсімдік өзегінің жолақтарынан, пергамент теріден жасалады; саз тақтайша мен бамбук тақтайша басқа шикізатқа негізделген. Барлығы жазуға жарамды болғанымен, сипатталған талшықты өндіріс әдісі біреуіне сәйкес келеді.
Қайта орындауға ишара: Ұсақталған талшық қоспасын жұқа қабат етіп кептіру тәсілін ескер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Ежелгі Үндістанның әлеуметтік құрылымы мен шаруашылығы
- Ежелгі Үндістанның мәдениеті мен ғылыми білімдері
- Ежелгі Қытай мемлекетінің қалыптасуы
- Ежелгі Қытайдың шаруашылығы мен қоғамдық-саяси құрылысы
- Грекияның ежелгі өркениеттері
- Грекиялық қала-мемлекеттер
- Ежелгі Грекияның қоғамдық-саяси құрылысы мен шаруашылығы
- Ескендір Зұлқарнайын мемлекеті
Сұрақтар «Дүниежүзі тарихы» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.