Жылу процестеріндегі энергияның сақталу және айналу заңы
9-параграф · Оқулықтың 41–46-беттері
«Физика» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Жылу процестеріндегі энергияның сақталу және айналу заңы» тақырыбы, 9-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Жылу оқшауланған жүйеде ыстық дене 200 Дж жоғалтты. Суық дене қанша жылу алады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 200 Дж
Жауап нұсқалары
- A.200 Дждұрыс
- B.199 Дж
- C.202 Дж
- D.400 Дж
- E.201 Дж
Түсіндірме
Ереже: Жылу оқшауланған жүйеде берілген және алынған жылулардың алгебралық қосындысы нөл.
Қолдану: Ыстық дене 200 Дж жоғалтқандықтан суық дене дәл 200 Дж алады. Жылудың таңбалары қарама-қарсы, модульдері тең.
Қате нұсқаларды ажырату: Энергияның жойылуы немесе екі есе пайда болуы оқшауланған жүйеде сақталу заңына қайшы.
Қайта орындауға ишара: Сыртқы ортаға жылу шығыны бар ма?
Дұрыс жауап: 500 Дж
Жауап нұсқалары
- A.500 Дждұрыс
- B.501 Дж
- C.499 Дж
- D.1000 Дж
- E.502 Дж
Түсіндірме
Ереже: Суық денеге жеткен жылу ыстық дененің жоғалтқан жылуынан сыртқы шығынды азайтуға тең.
Қолдану: Q=600−100=500 Дж. Ортаға кеткен энергия суық дененің алған жылуына кірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Шығынды қосу жүйеге қосымша энергия енгізілгендей қате нәтиже береді.
Қайта орындауға ишара: Берілген жылудың қай бөлігі денеге жетпеген?
Дұрыс жауап: 30 °C
Жауап нұсқалары
- A.31 °C
- B.30 °Cдұрыс
- C.60 °C
- D.29 °C
- E.32 °C
Түсіндірме
Ереже: Жылусыйымдылықтары бірдей екі дене жылу шығынысыз теңескенде соңғы температура бастапқы мәндердің арифметикалық ортасы болады.
Қолдану: t=(20+40)/2=30 °C. Бұл қысқарту тек екі дененің массалары және c мәндері бірдей болғандықтан орындалады.
Қате нұсқаларды ажырату: Бастапқы температураларды жай қосу тепе-теңдік температурасын бермейді; ол олардың арасында болуы тиіс.
Қайта орындауға ишара: Ортақ cm көбейткішін жылу балансы теңдеуінен қысқартыңыз.
Дұрыс жауап: 240 Дж
Жауап нұсқалары
- A.239 Дж
- B.241 Дж
- C.240 Дждұрыс
- D.480 Дж
- E.242 Дж
Түсіндірме
Ереже: Жүйенің энергия өзгерісі алынған энергиядан сыртқа берілген энергияны азайту арқылы табылады.
Қолдану: ΔE=400−160=240 Дж. Нәтиже оң, өйткені кіріс шығыстан үлкен.
Қате нұсқаларды ажырату: Екі мәнді қосу шығыс энергиясын кіріс ретінде санауға әкеледі.
Қайта орындауға ишара: Қай энергия жүйені арттырады, қайсысы кемітеді?
Дұрыс жауап: 400 Дж
Жауап нұсқалары
- A.402 Дж
- B.800 Дж
- C.399 Дж
- D.401 Дж
- E.400 Дждұрыс
Түсіндірме
Ереже: Оқшауланған жүйеде бір дененің алған жылуы қалғандарының берген жылуларының қосындысына тең.
Қолдану: Q=300+100=400 Дж. Екі дене де жылу жоғалтқандықтан олардың үлестері бір бағытта қосылады.
Қате нұсқаларды ажырату: Берілген екі жылуды азайту олардың бірін энергия алушы деп қате түсіндіреді.
Қайта орындауға ишара: Үшінші денеге неше көзден энергия келеді?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Табиғаттағы және техникадағы жылу алмасу
- Жылу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі рөлі
- Жылу мөлшері Заттардың меншікті жылусыйымдылығы
- Отынның энергиясы Отынның меншікті жану жылуы
- Қатты денелердің балқуы және қатаюы Балқу температурасы Меншікті балқу жылуы
- Булану және конденсация Қаныққан және қанықпаған булар
- Қайнау Меншікті булану жылуы Қайнау температурасының сыртқы қысымға тәуелділігі
- Термодинамиканың бірінші заңы Газ бен будың жұмысы
Сұрақтар «Физика» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.