Жылу мөлшері Заттардың меншікті жылусыйымдылығы
7-параграф · Оқулықтың 33–37-беттері
«Физика» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Жылу мөлшері Заттардың меншікті жылусыйымдылығы» тақырыбы, 7-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Жылу шығыны ескерілмейді. Массасы 2 кг су 10 °C-қа қызады. c=4200 Дж/(кг·°C). Жылу мөлшерін табыңдар?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 84000 Дж
Жауап нұсқалары
- A.168000 Дж
- B.84000 Дждұрыс
- C.83999 Дж
- D.84002 Дж
- E.84001 Дж
Түсіндірме
Ереже: Фазалық ауысусыз қыздыруға берілген жылу Q=cmΔt формуласымен есептеледі.
Қолдану: Q=4200·2·10=84000 Дж. Массаны да, температура өсімін де ескеру керек.
Қате нұсқаларды ажырату: Тек c·m есептеу дененің жылусыйымдылығын береді; ол осы қыздыруға жұмсалған жылудың өзі емес.
Қайта орындауға ишара: Меншікті жылусыйымдылықты қандай екі шамаға көбейту керек?
Дұрыс жауап: 20 °C
Жауап нұсқалары
- A.21 °C
- B.40 °C
- C.19 °C
- D.22 °C
- E.20 °Cдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Q=cmΔt формуласынан температура өзгерісі Δt=Q/(cm) болып шығады.
Қолдану: Δt=20000/(500·2)=20 °C. Алдымен жақшадағы дененің жылусыйымдылығын табуға болады.
Қате нұсқаларды ажырату: Q-ды тек массаға бөлу температураны бермейді: меншікті жылусыйымдылық та бөлгіште қалуы тиіс.
Қайта орындауға ишара: Қыздыру формуласындағы белгісіз көбейткішті жеке шығарыңыз.
Дұрыс жауап: 200 Дж/(кг·°C)
Жауап нұсқалары
- A.199 Дж/(кг·°C)
- B.202 Дж/(кг·°C)
- C.400 Дж/(кг·°C)
- D.201 Дж/(кг·°C)
- E.200 Дж/(кг·°C)дұрыс
Түсіндірме
Ереже: Меншікті жылусыйымдылық бір килограмм затты бір градусқа қыздыруға қажет жылуды сипаттайды.
Қолдану: c=2000/(2·5)=200 Дж/(кг·°C). Сондықтан берілген жылуды масса мен температура өзгерісінің көбейтіндісіне бөлеміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Тек температураға бөлгенде бүкіл дененің жылусыйымдылығы шығады; ол c-ден өзгеше.
Қайта орындауға ишара: Бір килограммға және бір градусқа келтіру үшін неге бөлу керек?
Дұрыс жауап: 2 кг
Жауап нұсқалары
- A.5 кг
- B.2 кгдұрыс
- C.3 кг
- D.1 кг
- E.4 кг
Түсіндірме
Ереже: Q=cmΔt формуласында массаны m=Q/(cΔt) түрінде шығарады.
Қолдану: m=20000/(1000·10)=2 кг. Қалған шамалардың бірліктері осы формулада үйлеседі.
Қате нұсқаларды ажырату: c мен Δt-ны қосуға болмайды: бастапқы заңда олар көбейткіштер.
Қайта орындауға ишара: Жылудың бір килограммға қажет мөлшерін алдымен табыңыз.
Дұрыс жауап: 600 Дж/°C
Жауап нұсқалары
- A.601 Дж/°C
- B.1200 Дж/°C
- C.600 Дж/°Cдұрыс
- D.602 Дж/°C
- E.599 Дж/°C
Түсіндірме
Ереже: Дененің жылусыйымдылығы C=cm, ал c — заттың меншікті жылусыйымдылығы.
Қолдану: C=300·2=600 Дж/°C. Бұл бүкіл дененің температурасын бір градусқа өзгертуге қажет жылу.
Қате нұсқаларды ажырату: C бірлігінде килограмм қалмайды; массаны бөлу меншікті және толық шамаларды шатастырады.
Қайта орындауға ишара: Заттың бір килограмына берілген сипаттаманы бүкіл массаға қалай көшіресіз?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Ішкі энергия Ішкі энергияны өзгерту тәсілдері
- Жылуөткізгіштік Конвекция Сәуле шығару
- Табиғаттағы және техникадағы жылу алмасу
- Жылу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі рөлі
- Отынның энергиясы Отынның меншікті жану жылуы
- Жылу процестеріндегі энергияның сақталу және айналу заңы
- Қатты денелердің балқуы және қатаюы Балқу температурасы Меншікті балқу жылуы
- Булану және конденсация Қаныққан және қанықпаған булар
Сұрақтар «Физика» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.