Қатты денелердің балқуы және қатаюы Балқу температурасы Меншікті балқу жылуы
10-параграф · Оқулықтың 47–52-беттері
«Физика» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Қатты денелердің балқуы және қатаюы Балқу температурасы Меншікті балқу жылуы» тақырыбы, 10-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Жылу шығыны ескерілмейді. Балқу температурасындағы 2 кг зат үшін λ=100000 Дж/кг. Толық балқытуға қанша жылу…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: 200000 Дж
Жауап нұсқалары
- A.200001 Дж
- B.200000 Дждұрыс
- C.199999 Дж
- D.400000 Дж
- E.200002 Дж
Түсіндірме
Ереже: Зат балқу температурасында тұрса, фазалық ауысуға қажет жылу Q=λm.
Қолдану: Q=100000·2=200000 Дж. Температураны алдын ала көтеруге арналған cmΔt мүшесі бұл шартта қажет емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Балқу кезіндегі жылуды температура өсімімен алмастыру фазалық ауысудың энергиясын елемейді.
Қайта орындауға ишара: Зат балқу температурасына жеткен бе?
Дұрыс жауап: 2 кг
Жауап нұсқалары
- A.3 кг
- B.1 кг
- C.4 кг
- D.5 кг
- E.2 кгдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Балқу температурасында балқыған масса m=Q/λ арқылы табылады.
Қолдану: m=400000/200000=2 кг. Жылудың бәрі осы фазалық ауысуға жұмсалады деп алынған.
Қате нұсқаларды ажырату: Q-ды λ-ға көбейту масса бірлігін бермейді; бір килограммға қажет энергияға бөлу керек.
Қайта орындауға ишара: Берілген жылу неше килограмды балқытуға жетеді?
Дұрыс жауап: 300000 Дж/кг
Жауап нұсқалары
- A.300002 Дж/кг
- B.600000 Дж/кг
- C.300000 Дж/кгдұрыс
- D.300001 Дж/кг
- E.299999 Дж/кг
Түсіндірме
Ереже: Бір заттың қатаюы кезінде бөлінетін жылудың модулі Q=λm, балқудағыдай.
Қолдану: λ=600000/2=300000 Дж/кг. Қатаюда энергия сыртқа беріледі, бірақ меншікті жылу оң шама ретінде жазылады.
Қате нұсқаларды ажырату: Бөлінетін жылу болғаны үшін λ-ны теріс сан деп жазбайды; жылу алмасудың таңбасы бөлек есепке алынады.
Қайта орындауға ишара: Бөлінген жылудың бір килограммға келетін модулін табыңыз.
- 4
Дұрыс жауап: 40000 Дж
Жауап нұсқалары
- A.80000 Дж
- B.40002 Дж
- C.39999 Дж
- D.40000 Дждұрыс
- E.40001 Дж
Түсіндірме
Ереже: Қатаю жылуының модулі Q=λm, мұнда масса килограммен болуы тиіс.
Қолдану: m=200 г=1/5 кг. Q=200000·1/5=40000 Дж.
Қате нұсқаларды ажырату: Грамды килограмға айналдырмау нәтижені мың есе арттырады.
Қайта орындауға ишара: Алдымен масса бірлігін тексеріңіз.
Дұрыс жауап: 80000 Дж
Жауап нұсқалары
- A.79999 Дж
- B.80000 Дждұрыс
- C.80002 Дж
- D.160000 Дж
- E.80001 Дж
Түсіндірме
Ереже: Толық массаның бір бөлігі балқыса, Q=λm формуласында тек балқыған масса алынады.
Қолдану: mб=2/2=1 кг. Q=80000·1=80000 Дж.
Қате нұсқаларды ажырату: Толық массаны қойсаңыз, жартылай емес, толық балқуға қажет энергияны аласыз.
Қайта орындауға ишара: Шарттағы массаның қандай үлесі фазасын өзгерткен?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Жылу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі рөлі
- Жылу мөлшері Заттардың меншікті жылусыйымдылығы
- Отынның энергиясы Отынның меншікті жану жылуы
- Жылу процестеріндегі энергияның сақталу және айналу заңы
- Булану және конденсация Қаныққан және қанықпаған булар
- Қайнау Меншікті булану жылуы Қайнау температурасының сыртқы қысымға тәуелділігі
- Термодинамиканың бірінші заңы Газ бен будың жұмысы
- Жылу процестерінің қайтымсыздығы Термодинамиканың екінші заңы
Сұрақтар «Физика» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.