Расул Ғамзатов Менің Дағыстаным
20-параграф · Оқулықтың 115–123-беттері · Сұрақ оқулықтың 115-бетіне негізделген
«Қазақ әдебиеті» оқулығының (6-сынып, Атамұра, 2018) «Расул Ғамзатов Менің Дағыстаным» тақырыбы, 20-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: ««Менің Дағыстаным» шығармасының авторы кім?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Расул Ғамзатов
Жауап нұсқалары
- A.Расул Ғамзатовдұрыс
- B.Джек Лондон
- C.Оралхан Бөкей
- D.Сайын Мұратбеков
- E.Әбу Насыр әл-Фараби
Түсіндірме
Ереже: Авторлық шығарма атауының нақты қаламгердің әдеби мұрасына жатуына сүйеніп анықталады.
Қолдану: Ғамзатов туған елінің тілін, дәстүрін және рухани бірлігін жеке ойлар мен әңгімелер арқылы танытады.
Қате нұсқаларды ажырату: Туған ел туралы ой басқа авторларда да бар. Мекен атауы мен сол елдің тілдік-рухани өмірін суреттеген жазушы байланысы маңызды.
Қайта орындауға ишара: Авар халқының ақыны болып танылған қаламгердің прозалық мұрасын еске түсір.
Дұрыс жауап: Кенжеболат Шалабаев
Жауап нұсқалары
- A.Сағи Жиенбаев
- B.Кенжеболат Шалабаевдұрыс
- C.Аян Нысаналин
- D.Фариза Оңғарсынова
- E.Қадыр Мырза Әлі
Түсіндірме
Ереже: Қазақша нұсқаның аудармашысы түпнұсқа авторынан және басқа туындыны тәржімалаған қаламгерден бөлек анықталады.
Қолдану: «Менің Дағыстаным» шығармасының қазақша нұсқасын Кенжеболат Шалабаев жасаған. Оны Ғамзатовтың «Ана тілі» өлеңін аударған Сағи Жиенбаевпен ажырату керек.
Қате нұсқаларды ажырату: «Ана тілі» өлеңінің тәржімашысын осы прозаға ауыстыруға болмайды. Бір автордың екі туындысының қазақша нұсқаларын әртүрлі адам жасаған.
Қайта орындауға ишара: Ғамзатовтың прозасын қазақша жеткізген қаламгердің есімін өлең аудармашысынан ажырат.
Дұрыс жауап: Ұлт және қам
Жауап нұсқалары
- A.Тіл және өнер
- B.Ұлт және қамдұрыс
- C.Жер және жол
- D.Тарих және уақыт
- E.Отбасы және үй
Түсіндірме
Ереже: Көпмағыналы сөздің екі мәні мәтінде өзара ой байланысын жасау үшін қатар берілуі мүмкін.
Қолдану: Екі мағынаның қатар берілуі ұлт пен оның қамын ойлау арасындағы байланысты ашады.
Қате нұсқаларды ажырату: «Милет» сөзін тек бір заттың атауына қысқарту әкенің ұлт қамы туралы ойымен байланысты жояды. Екі мағынаны бірге анықта.
Қайта орындауға ишара: Әке баласына өз халқының жағдайын ойлауды неге осы сөз арқылы түсіндіргенін еске түсір.
Дұрыс жауап: Өз ұлтының қамын ойлауды
Жауап нұсқалары
- A.Өз ұлтының қамын ойлаудыдұрыс
- B.Өз пайдасын бәрінен жоғары қоюды
- C.Өзге халықты төмен санауды
- D.Туған жерден біржола безінуді
- E.Ұлттық мұраны тек сырттай мадақтауды
Түсіндірме
Ереже: Ұлттық жауапкершілік өз халқының жағдайына жанашырлықты нақты моральдық міндет ретінде қабылдаудан көрінеді.
Қолдану: Әке ұлтқа жанашырлықты кең адамдық қаммен байланыстырады. Ұлттық жауапкершілік рухани негіз ретінде берілген.
Қате нұсқаларды ажырату: Ұлтын қадірлеу өзгені кемсіту дегенді білдірмейді. Әке сөзі адамдық қамға туған халқына жауап беруден бастау керегін көрсетеді.
Қайта орындауға ишара: Өз жұртының жағдайына немқұрайды адамның кең адамдық қамға қатысын ойла.
Дұрыс жауап: Алуан бұтақты бәйтерекке
Жауап нұсқалары
- A.Жеке тұрған тас қамалға
- B.Бір арналы жалғыз өзенге
- C.Бос жатқан кең далаға
- D.Бір шыңды биік тауға
- E.Алуан бұтақты бәйтереккедұрыс
Түсіндірме
Ереже: Символдың бөлшектері мен тұтастығы қоғамдағы көптүрлілік пен ортақ негізді қатар бейнелей алады.
Қолдану: Бұтақтары көп ағаш түрлі халықтың ортақ мекенін бейнелейді. Бұл көптүрлілік пен бірлікті қатар танытады.
Қате нұсқаларды ажырату: Бір ғана бөлік бейнесі алуан халықтың байланысын толық ашпайды. Көп бұтақ пен ортақ тамыр осы идеяны бірге көрсетеді.
Қайта орындауға ишара: Әртүрлі бұтақтың бір ағашқа бірігуін түрлі халықтардың ортақ елімен салыстыр.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.