«Ақылды оқушы мәселені шешті.» сөйлеміндегі «ақылды» қандай қызметте тұр?

Ереже: Сын есім заттың белгісін білдіреді, бірақ сөйлемде сол заттың немесе адамның орнына да жүре алады. Бұл құбылыс заттану деп аталады. Заттанған сөзге зат есімнің сұрағын қоямыз және түсіп қалған атауды мағынасына қарай қалпына келтіреміз. Тек жалғаудың бар-жоғына қарап шешпейміз: жалғаусыз заттану да мүмкін.

Қолдану: Ақылды сөзі қандай оқушы деген сұраққа жауап береді. Оқушы зат есімі бар, сондықтан бұл жерде заттану жоқ. Дұрыс жауап сөйлемдегі мағыналық қызметті сақтайды; бір түбір басқа сөйлемде зат есімді анықтап тұруы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Зат есім орнына жүрген заттанған сын есім: оқушы зат есімі ашық берілген, ақылды оның белгісі.

B) Жинақтық сан есім: жинақ сан жоқ.

D) Іс-әрекетті білдіретін етістік: қимыл шешті сөзімен берілген.

E) Оқушының жеке есімі: жалпы сындық қасиет көрсетілген.

Қайта орындауға ишара: Сөзден кейін сипатталатын зат есім бар ма, әлде сөз оның орнына жүр ме?