Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі · 5-сынып · Сұрақ 4/15

«Ақылды мәселені шешті.» сөйлеміндегі «ақылды» қандай қызметте тұр?

Тақырып: Жол ережесін сақтаймыз

7.7–8-параграф · Оқулықтың 127-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Адамды атаған заттанған сын есім

Жауап нұсқалары

  1. A.Мәселе сөзінің анықтауышы
  2. B.Реттік сан есім
  3. C.Қимылдың өткен шағы
  4. D.Адамды атаған заттанған сын есімдұрыс
  5. E.Одағай

Түсіндірме

Ереже: Сын есім заттың белгісін білдіреді, бірақ сөйлемде сол заттың немесе адамның орнына да жүре алады. Бұл құбылыс заттану деп аталады. Заттанған сөзге зат есімнің сұрағын қоямыз және түсіп қалған атауды мағынасына қарай қалпына келтіреміз. Тек жалғаудың бар-жоғына қарап шешпейміз: жалғаусыз заттану да мүмкін.

Қолдану: Ақылды кім шешті деген сұраққа жауап береді; ақылды адам сөйлемнің әрекет иесі болған. Дұрыс жауап сөйлемдегі мағыналық қызметті сақтайды; бір түбір басқа сөйлемде зат есімді анықтап тұруы мүмкін.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Мәселе сөзінің анықтауышы: ақылды кім деген сұраққа жауап беріп, әрекет иесін атайды.

B) Реттік сан есім: қатардағы орын жоқ.

C) Қимылдың өткен шағы: шешті — әрекет, ақылды — иесі.

E) Одағай: сезімдік леп емес.

Қайта орындауға ишара: Сөзден кейін сипатталатын зат есім бар ма, әлде сөз оның орнына жүр ме?

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.