Құрастырылған есеп: «Өнім көлемі екі есе артты. Қызметкерлер саны берілмеген». Қай қорытындыға дерек жеткіліксіз?

Ереже: Мәтіндегі ойлар мағыналық ретпен байланысады: мәселе қойылып, оған қатысты дерек талданады да, қорытынды жасалады. Жалғаулық пен сілтеу сөзінің қызметін контекст анықтайды. Сөйлемнің орнын өзгерткенде себеп, салдар және түсіндіру арасындағы байланыс сақталуы қажет.

Қолдану: Өнім көлемі мен қызметкерлер саны бөлек өлшем. Өнім өзгерісі құралға, жұмыс уақытына немесе басқа жағдайға байланысты болуы мүмкін. Қызметкер саны берілмегенде оның өзгерісін тікелей анықтай алмаймыз. Сұрақ деректе ашық айтылған өнім артуын емес, соған сүйеніп негізсіз шығарылған басқа көрсеткішті табуды талап етеді.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Есеп екі бөлек өлшемді ажыратуға мүмкіндік береді деген қорытындыға.» — Өнім туралы дерек пен қызметкер санының жоқтығы осы айырманы анық көрсетеді.

B) «Қызметкер санының өзгерісін қосымша тексеру керек деген қорытындыға.» — Сан берілмегендіктен тексеру қажеттілігі негізді; жеткіліксіз қорытынды нақты өсімге қатысты.

C) «Қызметкерлер саны есепте көрсетілмеген деген қорытындыға.» — Бұл мәлімет шартта ашық берілген; оны тану үшін қосымша дерек қажет емес.

E) «Есеп өнім көлемінің артқанын хабарлайды деген қорытындыға.» — Өнімнің екі есе артқаны шартта тікелей берілген; осы хабарды тануға дерек бар.

Қайта орындауға ишара: Өнім көлемінің артуы қызметкерлер санының нақты өзгерісін өздігінен көрсете ме?