Есепте жалпы сан 8,7 мың, бөлік саны 6,6 мың деп дөңгелектелген; үлес 76,1% деп көрсетілген. Қай бағалау әдісі байыпты?

Ереже: Дәйексөз не мәлімет қолданғанда оның авторын, еңбегін және табылатын орнын көрсету керек. Жарияланған уақыт тарихи контексті түсінуге көмектеседі. Өз сөзімен мазмұндағанда да алынған ойдың дереккөзі аталады; автордың жеке бағасы жалпыға ортақ дәлелденген дерекке айналмайды.

Қолдану: 6,6/8,7 қатынасы шамамен 75,86% болады, бірақ жарияланған сандар дөңгелектелген. Дөңгелектелмеген алым мен бөлім басқа үлес беруі мүмкін. Сондықтан шағын айырманы бірден қате не алдау деп жарияламай, бастапқы сандарды тексереміз. Бұл есеп міндетті дұрыс деген де сөз емес; дәл бағалауға жеткілікті ақпарат қажет.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Үлес жарияланған соң оны еш жағдайда тексеруге болмайды.» — Жариялау дұрыстыққа кепіл емес; бастапқы сан мен әдісті тексеру қажет болуы мүмкін.

C) «6,6 мен 8,7 мәндерін дәл бастапқы сандар деп қабылдау.» — Шартта олардың дөңгелектелгені ашық берілген; қосымша дәлдік ойдан бекітілген.

D) «Айырманы жою үшін 76,1%-ды негізсіз басқа санға ауыстыру.» — Бастапқы есеп тексерілмеген; редакция жаңа дәлел қоспай деректі өзгертіп жібереді.

E) «Айырма бар болғандықтан есеп міндетті түрде жалған.» — Дөңгелектеу ықпалы тексерілмеген; белгісіздік кесімді айыптауға өзгерген.

Қайта орындауға ишара: Жарияланған алым мен бөлім дәл сан ба, әлде дөңгелектелген бе?