Құрастырылған мәтін: «Жұмыс таңдауда төлемге ғана емес, оқу мүмкіндігіне, міндеттің мазмұнына және ұжымдағы қатынасқа мән беріледі». Негізгі ой қандай?

Ереже: Негізгі ой мәтіндегі деректердің ортақ мәнін жинақтап, автордың не айтқысы келгенін білдіреді. Тақырып «не туралы?» деген сұраққа жауап берсе, негізгі ой сол тақырып жөніндегі тұжырымды жеткізеді. Жекелеген мысал бүкіл мәтіннің қорытындысын алмастырмайды.

Қолдану: Мәтін ақшалай төлемнен басқа үш қырды атайды. Негізгі ой олардың бәрін жинақтап, бағалаудың көпөлшемділігін көрсетеді. Ол төлем мүлде маңызды емес дегенді білдірмейді. Осы сөйлем нақты мамандық не ұсынысты таңдауға кеңес бермейді; берілген мәтіндегі өлшемдердің қызметін талдайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Мәтін бір нақты қызметті міндетті таңдауды бұйырады.» — Нақты ұсыныс не бұйрық жоқ; өлшем талдауы жеке таңдау талабына өзгерген.

B) «Төлем жұмыс туралы жалғыз әрі толық өлшем.» — Мәтіндегі үш қосымша қыр жойылған; тек емес шектеуі терістелген.

C) «Ұжым қатынасы болса, барлық міндет автоматты жеңіл.» — Бір қыр басқа нәтижеге толық кепілдік ретінде таратылған; ондай дерек жоқ.

E) «Төлем ешбір жағдайда мүлде ескерілмейді.» — Қосымша өлшем айту төлемді толық жоққа шығармайды; ауқым негізсіз өзгерген.

Қайта орындауға ишара: Тек төлем емес деген тіркес қай қосымша өлшемдерді ашады?