Үндеуде «Бір көлді сақтау үшін біріге алмасақ, ортақ мекенді қалай қорғаймыз?» делінген. Сөйлеуші нақты жауап күтпей, жауапкершілікке шақырады. Сұрақтың қызметі қандай?

Ереже: Шешендік сөзде ойдың әсері мазмұн мен құрылымның бірлігі арқылы күшейеді. Қайталанған бастау ортақ ұстанымға назар аудартады, қарама-қарсы ұғымдарды қатар беру айырманы ашады. Бір сөйлемде бірнеше тәсіл кездесуі мүмкін; сұрақ нақты қай белгіге бағытталғанын анықтап, сол белгіні мәтіннен көрсетеміз.

Қолдану: Шарт нақты жауап күтпеу мен үндеудің мақсатын ашық береді. Сұрақ формасы тыңдаушыны ортақ әрекет туралы ойлануға жетелейді. Ол көлдің өлшемін немесе қорғаудың нақты бағасын сұрамайды. Риторикалық қызмет сөйлемнің сұраулық тұлғасынан ғана емес, берілген коммуникативтік мақсаттан анықталады.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Көлді сақтауға қарсы тыйымның ресми мәтіні.» — Бірігуге шақыру кері тыйымға өзгерген; жанрлық өкілеттік те көрсетілмеген.

B) «Тек екі көлдің түсін салыстыру тапсырмасы.» — Екінші көл мен түс өлшемі жоқ; негізгі ортақ жауапкершілік нысаны жоғалған.

C) «Көлдің нақты ұзындығын анықтайтын ақпараттық сұрақ.» — Өлшем сұралмаған; үндеудің жауапкершілік мақсаты басқа қызметке ауысқан.

E) «Қорғау бағасын есептеуге арналған нақты сауалнама.» — Баға мен жауап жинау шарты жоқ; сөйлеуші жауап күтпейтіні берілген.

Қайта орындауға ишара: Сөйлеуші ақпарат жинап отыр ма, әлде тыңдаушы ұстанымына ықпал ете ме?