Осы тапсырмадағы мағыналар: бүркіт түйілді — құс денесін жиырып, шүйілуге дайындалды; көз қадады — назарын бағыттады; үн қатты — дауыс берді. Құс назарын олжаға бағыттағанын қай тіркес дәл береді?

Ереже: Сөзді таңдау кезінде оның мағынасы, тіркесімділігі және сөйлеу мақсаты бірге ескеріледі. Синонимдер жақын мағыналы болғанымен, кез келген контексте бірін-бірі толық алмастырмайды. Терминнің дәлдігі мен көркем сөздің эмоциялық әсері әртүрлі міндет атқарады. Сөз ауыстыруда сөйлемнің негізгі мазмұны мен стильдік мақсаты сақталуы керек.

Қолдану: Берілген анықтама бойынша көз қадау назардың нысанға бағытталуын білдіреді. Түйілу дене қалпын, үн қату дыбыс әрекетін береді. Сондықтан назар туралы сөйлемде сол қызметке сай тіркес таңдалады. Бұл шарт сөздік мағыналарды толық береді; дұрыс жауап үшін басқа мәтін не сурет қажет емес.

Қате нұсқаларды ажырату: B) «Бүркіт шүйілуге түйілді.» — Дене қалпы берілген; назардың олжаға бағытталуы тікелей айтылмаған.

C) «Бүркіт олжаға үн қатты.» — Бұл дыбыс әрекетін береді; берілген анықтама бойынша назарды бағыттау мағынасы емес.

D) «Олжа бүркітке көз қадады.» — Назар аударған нысан мен әрекет иесі ауысқан; шартта бүркіттің назары сұралған.

E) «Бүркіттің дауысы үн қатты.» — Әрекеттің субъектісі орынсыз өзгерген және назар туралы мағына берілмейді.

Қайта орындауға ишара: Қай анықтама дене қалпын емес, назардың бағытталуын береді?