Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі, ҚГБ · 11-сынып · Сұрақ 4/15

Құрастырылған естелікте «туған үйдің түтіні алыстан шақырғандай көрінді» делінген. Түтіннің шақыруы қандай мағынаны жеткізеді?

Тақырып: Туған жердің түтіні

7.4-параграф · Оқулықтың 153–155-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Туған үйді аңсау түтін бейнесі арқылы сезіндіріледі.

Жауап нұсқалары

  1. A.Сөйлем барлық түтіннің пайдалы екенін дәлелдейді.
  2. B.Кейіпкер туған үйін ұмытқанын хабарлайды.
  3. C.Түтін мөлшері ауа сапасын дәл өлшеп берген.
  4. D.Туған үйді аңсау түтін бейнесі арқылы сезіндіріледі.дұрыс
  5. E.Түтін адамның сөзін нақты дыбыстап қайталаған.

Түсіндірме

Ереже: Ауыспалы мағынада сөз заттың тікелей белгісін емес, соған ұқсас қасиетті білдіреді. Мағынаны сөйлемдегі байланыс арқылы анықтаймыз. Теңеу ұқсастықты арнайы көрсетеді, метафора бір нысанды екіншісінің атауымен бейнелейді, әсірелеу белгі не құбылысты әдейі ұлғайтады.

Қолдану: Шақырғандай сөзі адамның ықыласын сыртқы көрініске ауыстырады. Түтіннің тілдік хабар жіберуі тура факт ретінде берілмейді; ол естелік пен сағынышты қозғайтын белгі. Сондықтан көркем мағынаны атмосфералық құрам немесе дыбыс өлшемімен шатастыруға болмайды. Шақыруды контекстегі туған үймен байланыстырамыз.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Сөйлем барлық түтіннің пайдалы екенін дәлелдейді.» — Жеке естеліктен ауа сапасы туралы жалпы қорытынды шығару негізсіз.

B) «Кейіпкер туған үйін ұмытқанын хабарлайды.» — Шақыру бейнесі үйге тартылуды береді; ұмыту мазмұнға кері.

C) «Түтін мөлшері ауа сапасын дәл өлшеп берген.» — Көркем сөйлемде құрам, мөлшер немесе өлшеу әдісі жоқ; сезім өлшеммен ауыстырылған.

E) «Түтін адамның сөзін нақты дыбыстап қайталаған.» — Ауыспалы бейне тура дыбыстық құбылысқа өзгерген; мұндай оқиға айтылмаған.

Қайта орындауға ишара: Бейне кейіпкердің қандай сезімін сыртқы көрініске берген?

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.