Әңгімеде кейіпкер қалаға кетіп, туған ауылын сағынады. Сыншы «автор барлық адам қалаға бармауы керек дейді» деп жазады. Қай түзету дәл?

Ереже: Сыни пікір нақты туындыны талдап, оның жетістігі мен кемшілігін мәтіндік дәлел арқылы бағалайды. Жалаң ұнату, авторды кемсіту немесе мазмұнды толық қайталау талдаудың орнына жүрмейді. Бағалау өлшемі ашық болуы тиіс: құрылым, тіл, образ немесе дәлел сапасы. Бір шектеу бүкіл шығарманы міндетті жарамсыз етпейді.

Қолдану: Кейіпкер сезімі автордың барлық адамға бұйрығы емес. Сыншы нақты баяндалған сағынышты сақтап, ұстанымның қаншалық кең екенін мәтіндік дәлелмен көрсетуі керек. Қалаға барудың барлық себебі немесе нәтижесі шартта талданбайды. Сондықтан жалпы тыйым сюжеттік деректен тікелей шықпайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Кейіпкер ауылын сағынбады деп өзгерту.» — Расталған сезім терістелген; сыншының артық қорытындысы бастапқы деректі жоюмен түзелмейді.

B) «Сағыныш болса, қалаға баруға жалпы тыйым міндетті бар.» — Жеке сезім жалпы нормаға дәлелсіз айналған; авторлық талап нақты көрсетілмеген.

C) «Автордың орнына сыншы қалаға тыйымды өзі бекітсін.» — Бұл мәтінді талдауды жеке ережемен алмастырады; авторлық ұстаным расталмайды.

D) «Қалаға кеткенін барлық оқырман дәл солай сезінді деп жазу.» — Кейіпкер тәжірибесі бүкіл оқырманның реакциясына негізсіз таралған.

Қайта орындауға ишара: Бір кейіпкердің сезімі мен барлық адамға арналған талап бірдей ме?