Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі, ҚГБ · 11-сынып · Сұрақ 3/15

Зерттеушінің оқу сапарына шыққан жасы екі деректе әртүрлі берілген. Түпнұсқалар әлі тексерілмеген. Мақалада қай тәсіл адал?

Тақырып: Әлем таныған Қазақ елі

3.2-параграф · Оқулықтың 52–54-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Екі нұсқаның қайшылығын атап, нақты жасты түпнұсқамен тексеру қажет екенін көрсету.

Жауап нұсқалары

  1. A.Екі дерек те бар болғандықтан, екеуін бір оқиғаның бірдей нақты жасы деп бекіту.
  2. B.Жастардың орташа мәнін есептеп, оны нақты тарихи жас деп жариялау.
  3. C.Екі нұсқаның қайшылығын атап, нақты жасты түпнұсқамен тексеру қажет екенін көрсету.дұрыс
  4. D.Бір қайшылық бар болғандықтан, барлық өмірбаян дерегін жалған деу.
  5. E.Өзіне ұнаған нұсқаны таңдап, қайшылықты алып тастау.

Түсіндірме

Ереже: Дәйексөз не мәлімет қолданғанда оның авторын, еңбегін және табылатын орнын көрсету керек. Жарияланған уақыт тарихи контексті түсінуге көмектеседі. Өз сөзімен мазмұндағанда да алынған ойдың дереккөзі аталады; автордың жеке бағасы жалпыға ортақ дәлелденген дерекке айналмайды.

Қолдану: Берілген жағдайда бір нұсқаны сенімді таңдайтын негіз жоқ. Сондықтан белгісіздікті жасырудың орнына қайшылықтың барын көрсету керек. Екі жастың орташа мәнін есептеу тарихи оқиғаның нақты жасын анықтамайды. Қайшылық туралы хабарлауды барлық өмірбаяндық дерек жалған деген қорытындыға да айналдырмаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Екі дерек те бар болғандықтан, екеуін бір оқиғаның бірдей нақты жасы деп бекіту.» — Қайшы мәліметтерді бірдей дәл факт ретінде беру қайшылықты шешпейді.

B) «Жастардың орташа мәнін есептеп, оны нақты тарихи жас деп жариялау.» — Орташа сан екі деректің қайсысы дұрыс екенін анықтамайды.

D) «Бір қайшылық бар болғандықтан, барлық өмірбаян дерегін жалған деу.» — Бір мәліметтегі айырма бүкіл өмірбаянды терістемейді.

E) «Өзіне ұнаған нұсқаны таңдап, қайшылықты алып тастау.» — Талғам түпнұсқаны тексеруді алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Тексеру аяқталмаған кезде сенімділік деңгейін қалай сақтауға болады?

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.