Құрастырылған тарихи талдау: «Қалада бірнеше ғылыми орталық болған. Бұл жағдай жас зерттеушінің білім алуына көмектескен деп ойлаймыз». Қай тұжырым дәл?

Ереже: Дерек тексеруге болатын оқиға, сан немесе жағдай туралы хабарлайды; пікір бағалау мен көзқарасты білдіреді. Деректің ақиқаттығын тексеру — бөлек қадам. Берілген мәтінге сүйенген жауап айтылмаған мәліметті қоспай, автор пайымын дәлелденген жалпы заңмен шатастырмайды.

Қолдану: Бірінші сөйлемде орталықтардың болғаны мәлімет ретінде берілген. Екінші сөйлемде «деп ойлаймыз» автордың себептік түсіндіруін белгілейді. Орталықтың болуы мен нақты адамға ықпалы бір деңгейдегі дерек емес. Берілген мәтінді талдауда мәліметтің сыртқы ақиқаттығын тексеру мен автор пікірін ажыратуды бөлек сақтаймыз.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Екі сөйлем де орталықтардың нақты санын береді.» — Сан нақтыланбаған және екінші сөйлем ықпалға қатысты.

C) «Бірінші сөйлем автордың көңіл күйін ғана сипаттайды.» — Онда орталықтардың болуы мәлімет ретінде берілген.

D) «Автор ықпал болуы мүмкін екенін толық терістейді.» — «Көмектескен деп ойлаймыз» ықпалды терістемейді, пайымдайды.

E) «Екінші сөйлем барлық зерттеушіге қатысты дәлелденген заң береді.» — Автор пайымы бір жас зерттеушіге қатысты, толық заң емес.

Қайта орындауға ишара: Қай тілдік белгі ықпал туралы тұжырымды автордың пайымы ретінде көрсетеді?