Сыныптас «Ересекті құрметтеу дегеніміз — оның барлық пікірімен келісу» деді. Қай жауап құрметті сақтап, осы теңестіруге нақты қарсы уәж береді?

Ереже: Сөздің мазмұны, құрылымы мен тілдік құралдары адресатқа және қарым-қатынас мақсатына сай таңдалады. Бір деректі ғылыми түсіндіру, ресми хабарлау немесе көркем бейнелеу әртүрлі тәсілмен жүзеге асады. Стильді анықтағанда тақырыппен бірге мәтіннің қызметін де ескереміз.

Қолдану: Бастапқы пікір адамға құрмет пен оның тұжырымын қабылдауды бір нәрсе деп алған. Дұрыс жауап осы екі қатынасты ажыратады. Қарсы уәж пікірдің негізіне бағытталады, ал адамға жағымсыз баға берілмейді. Сондықтан әдепті диалог сын айтуға тыйым емес, оны дұрыс нысанға бағыттау тәсілі ретінде түсіндіріледі.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Құрметтеу үшін келіспеген ойды дәлеліне қарамай қабылдау қажет.» — Бұл бастапқы теңестіруді қайталайды, қарсы уәж бермейді.

C) «Құрмет көрсетпесек қана өз пікірімізді еркін айта аламыз.» — Еркін пікір мен құрметтің қатар жүру мүмкіндігі негізсіз терістелген.

D) «Ересек адамның сөзі тек жасына байланысты дұрыс саналады.» — Жас пікірдің дәлелін тексерудің орнына қойылған.

E) «Келіспесек, адамның тәжірибесін де толық жоққа шығару керек.» — Бір пікірге қарсылық бүкіл тәжірибені терістеуге жеткіліксіз.

Қайта орындауға ишара: Жауап адамды бағалай ма, әлде құрмет пен келісудің байланысын талдай ма?