Машиналық оқыту
1.2-параграф · Оқулықтың 7–12-беттері · Сұрақ оқулықтың 7-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Атамұра, 2020) «Машиналық оқыту» тақырыбы, 1.2-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Машиналық оқыту жасанды интеллектімен қалай байланысты?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Жасанды интеллектінің бір бөлімі
Жауап нұсқалары
- A.Барлық жасанды интеллектімен толық сәйкес келеді
- B.Жасанды интеллектінің кез келген тәсілін алмастырады
- C.Тек компьютерді физикалық құрастыруды білдіреді
- D.Деректердегі заңдылықтарды пайдаланбайды
- E.Жасанды интеллектінің бір бөлімідұрыс
Түсіндірме
Ереже: Машиналық оқыту деректер мен мысалдар арқылы міндетті орындауды үйрететін ЖИ әдістерінің бір тобы. Жалпы бағыт интеллектуалдық міндеттерді шешудің әртүрлі тәсілін қамтиды, ал мысалдар бойынша оқыту солардың біріне жатады. Сондықтан ұғымдардың арақатынасы толық теңдік емес, бірінің екіншісіне енуі болып табылады.
Қолдану: Машиналық оқыту ЖИ міндеттерін орындаудың деректерден үйренуге негізделген тәсілдерін қамтиды. Ол ЖИ-дің бір бөлігі; барлық ЖИ тәсілін жалғыз машиналық оқытумен теңестіру ұғымдардың ауқымын шатастырады. Мысалы, эксперттік жүйе алдын ала жазылған ережелерді қолдана алады, ал оқытылатын модель параметрлерін мысалдардан анықтайды. Екеуі ЖИ міндетін шешуі мүмкін, бірақ барлық тәсіл міндетті түрде оқытылмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Ұғымдарды теңестіру ЖИ құрамындағы басқа тәсілдерді елемейді. Машиналық оқыту барлық әдісті алмастырмайды, аппарат жинау оның анықтамасы емес, ал деректердегі байланысты пайдаланбау оның негізгі идеясын жоққа шығарады.
Қайта орындауға ишара: Үлкен ғылыми бағыт пен оның ішіндегі белгілі тәсілдер тобының арақатынасын шеңберлер арқылы елестетіп көр.
Дұрыс жауап: Деректер, белгілер, алгоритмдер
Жауап нұсқалары
- A.Кіріс дерек, монитор түсі және файл атауы
- B.Белгілер, қағаз өлшемі және терезе атауы
- C.Тек процессор жиілігі, аккумулятор және экран
- D.Деректер, белгілер, алгоритмдердұрыс
- E.Дайын жауап, кездейсоқ шешім және сақтық көшірме
Түсіндірме
Ереже: Машиналық оқыту негізін деректер, объектілердің белгілері және оқыту алгоритмдері құрайтынын көрсетеді. Бұл оқу моделінде дерек объектілер туралы мысалдарды, белгі олардың өлшенетін не санаттық қасиеттерін, алгоритм үйрену тәсілін білдіреді. Бұл тізім барлық жүйенің толық инженерлік құрамын сипаттамайды.
Қолдану: Деректер мысалдарды береді, белгілер объектіні сипаттайды, алгоритм сол мәліметтен модель үйретеді. Осы үш рөл бірге керек; тек программа атауы немесе экран түсі модель құрудың негізін сипаттамайды. Автомобиль бағасын болжауда жазбалар — дерек, жүріс пен жыл — белгілер, ал солардан байланысты үйренетін әдіс — алгоритм. Үшеуін қызметі бойынша ажыратсақ, берілген құраушылардың байланысы түсінікті болады.
Қате нұсқаларды ажырату: Монитор түсі, қағаз өлшемі және терезе атауы модельді оқыту логикасын анықтамайды. Аппарат сипаттамалары жұмысты жылдамдатуы мүмкін, бірақ дерек пен оқу әдісін алмастырмайды. Дайын жауаптың болуы да толық модельге жеткіліксіз.
Қайта орындауға ишара: Мысалдар қайдан алынады, олар қандай қасиеттермен беріледі және байланыс қандай тәсілмен үйреніледі деген үш сұрақты қой.
Дұрыс жауап: Объектінің белгілерін
Жауап нұсқалары
- A.Барлық объектіге ортақ дайын болжамды
- B.Модельдің салмақ коэффициенттерін
- C.Объектінің белгілеріндұрыс
- D.Оқыту сапасын бағалайтын өлшемдерді
- E.Жаңа автомобильдің болашақ бағасын
Түсіндірме
Ереже: Белгілер объектінің сипаттамалары болып табылады; модель оларды нәтиже болжауға пайдаланады. Белгі объект туралы модельге берілетін сипаттама, ал мақсатты мән болжау қажет нәтижені білдіреді. Бір шаманың рөлі есептің қойылымына байланысты анықталады.
Қолдану: Жыл мен қозғалтқыш көлемі әр көлікті сипаттайтын кіріс мәліметтер. Егер мақсат бағаны болжау болса, баға — нәтиже, ал берілген сипаттар — белгілер; кіріс пен мақсатты араластырмаңыз. Бағаны болжауда шығарылған жыл мен қозғалтқыш көлемі кіріс сипаттамалары болады. Мысалы, бір машина 2020 жылы шығарылса, осы мән оның жазбасына енгізіледі; бұл модельдің үйренген салмағы емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Дайын болжам мен мақсатты баға шығысқа жатады. Салмақтар мысалдарды өңдеу барысында үйреніледі, ал бағалау өлшемдері модель жұмысын тексереді. Объектінің қасиетін модель параметрімен шатастыруға болмайды.
Қайта орындауға ишара: Берілген шама автомобильдің өзін сипаттай ма, әлде модельдің ішкі жұмысын немесе нәтижесін сипаттай ма?
Дұрыс жауап: Көліктің жүріп өткен қашықтығы
Жауап нұсқалары
- A.Кузов түсінің атауы
- B.Автомобиль маркасының атауы
- C.Беріліс қорабының түрі
- D.Жанармай түрінің атауы
- E.Көліктің жүріп өткен қашықтығыдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Қашықтық санмен өлшенеді. Қалған нұсқалар объектіні атаулы санаттарға бөлетін сипаттамалар. Сандық белгі өлшеу немесе санау нәтижесін білдіреді; оның мәндерінің айырмасы мен шамасын салыстырудың мағынасы болады. Санмен кодталған кез келген атау автоматты түрде сандық белгіге айналмайды.
Қолдану: Жүріп өткен қашықтық сан және өлшем бірлігімен беріледі. Оның мәндерін салыстырып, айырмасын есептеуге болады; бұл атаумен белгіленетін санаттан өзгеше белгі түрі болады. Жүрілген қашықтық километрмен өлшенеді: 80 мың мен 100 мыңның айырмасы 20 мың километр. Марканы 1 немесе 2 деп кодтау мұндай өлшеу қатынасын бермейді, себебі ол тек санат атауын алмастырады.
Қате нұсқаларды ажырату: Түс, марка, беріліс түрі және жанармай атауы — санаттық сипаттамалар. Олардың кодтарын азайту заттың физикалық айырмасын өлшемейді. Сандық белгіні анықтағанда жазылу түріне емес, шаманың мағынасына қарау қажет.
Қайта орындауға ишара: Қай қасиеттің екі мәнін азайтқанда нақты өлшем бірлігі бар айырма алынатынын тексер.
Дұрыс жауап: Автомобиль маркасы
Жауап нұсқалары
- A.Қозғалтқыш көлемі
- B.Жүріп өткен қашықтық
- C.Автомобиль маркасыдұрыс
- D.Көліктің массасы
- E.Көліктің бағасы
Түсіндірме
Ереже: Марка атаулы санатты білдіреді; көлем, баға, қашықтық және масса сандық мәндермен беріледі. Категориялық белгі объектінің қай топқа жататынын көрсетеді. Оның мәні атаумен немесе сандық кодпен берілуі мүмкін, бірақ кодтың шамасы санаттың үлкендігін білдірмейді.
Қолдану: Марка объектіні атаулы топқа жатқызады: оның негізгі мағынасы сандық шаманың мөлшері емес. Баға, масса немесе қашықтық мәндерімен арифметикалық салыстыруға болатын өлшемдерден осы арқылы ажырайды. Автомобиль маркасы өндіруші не бренд санатын атайды. Екі марканың кодын қосу жаңа марканың мағыналы өлшемін бермейді; ал масса, баға және қашықтық мәндері сандық шамалар ретінде салыстырылады.
Қате нұсқаларды ажырату: Қозғалтқыш көлемі мен масса өлшенеді, жүріс қашықтығы санмен беріледі, баға да сандық мән болады. Олар белгілі бір есепте аралықтарға бөлінуі мүмкін, бірақ берілген күйінде марка сияқты атаулық санат емес.
Қайта орындауға ишара: Қасиет объектінің мөлшерін көрсетіп тұр ма, әлде оны атауы бар топқа жатқызып тұр ма?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.