Жасанды интеллект — заманауи ақпараттық технологияның негізі

Ереже: Жасанды интеллект ойлау, тану, пайымдау сияқты интеллектуалдық міндеттерді компьютерлік жүйеде модельдеумен байланысты. Мұнда тек құрылғының автоматты жұмыс істеуі емес, тану, пайымдау, тілмен жұмыс істеу сияқты міндеттің сипаты маңызды. Жүйе адамның барлық қабілетін бірден қайталауға міндетті емес.

Қолдану: Тану, ой қорыту және тілмен жұмыс сияқты міндеттер интеллектуалдық әрекетке қатысты. Олардың компьютерлік моделін жасау ЖИ ұғымын береді; кез келген автоматты арифметикалық амал барлық адам интеллектісін толық қайталайды деуге болмайды. Мысалы, есептегіштің санды қосуы мен кескіндегі нысанды тануы бірдей міндет емес. Сұрақ жалпы есептеу техникасын емес, интеллектуалдық қызметті модельдеудің мақсатын анықтауды сұрайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Ақпаратты сақтау мен сигнал жеткізу ЖИ жүйесіне қажет болуы мүмкін, бірақ өздігінен оның анықтамасын бермейді. Кез келген арифметикалық есептеуді интеллект деп атау ұғымның шегін негізсіз кеңейтеді.

Қайта орындауға ишара: Құрылғы қандай адам қабілетіне ұқсас міндетті модельдейтінін ойлап, жауаптарды осы белгімен салыстыр.

Ереже: Бетті тануда бейнеден алынған параметрлер бұрын сақталған үлгінің параметрлерімен салыстырылады. Бетті тануда салыстыруға жарайтын белгілер алынады: мысалы, бет бөліктерінің геометриялық қатынастары немесе үйретілген модель есептеген сипаттамалар. Жай файл атауы тұлғаның сенімді белгісі болмайды.

Қолдану: Жүйе кескіннен бетке тән параметрлерді бөліп алып, сақталған үлгілермен салыстырады. Сондықтан салыстыру нысаны жай файл атауы емес, адамның бетіне қатысты сипаттамалар болады; тану нәтижесі сол сәйкестікке сүйенеді. Екі сурет жарығы мен бұрышы жағынан өзгеше болуы мүмкін. Жүйе сол айырмашылықтардың арасынан тұлғаны салыстыруға пайдалы көрініс белгілерін іздейді; ұқсастық нәтижесі қате болуы да ықтимал.

Қате нұсқаларды ажырату: Ажыратымдылық пен файл көлемі сурет сапасына әсер етеді, бірақ адамның кім екенін өздері анықтамайды. Жазылған күн, файл атауы және орналасу туралы болжам бет параметрлерін салыстыруды алмастырмайды.

Қайта орындауға ишара: Адам өзгермесе де, фотосуреттің қай қасиеттері еркін өзгеретінін және қай сипаттар салыстыруға жарайтынын ажырат.

Ереже: Сөйлеуді тану дыбыстық сигналдағы сөздерді анықтауға бағытталған; бұл ЖИ міндеттерінің бірі. Бұл міндетте кіріс пен шығыс түрін ажырату қажет: дыбыстық сигнал қабылданып, айтылған сөздердің жазбаша нұсқасы жасалады. Танылған мәтіннің тілі өзгеруге міндетті емес.

Қолдану: Кіріс дыбыс түрінде, нәтиже сөздердің мәтіндік жазылуы түрінде беріледі. Бұл сөйлеуді тану міндеті; тілдер арасындағы аударма немесе мәтінді дыбыстау кері не басқа әрекетті орындауы мүмкін. Адам «Сәлем» деп айтқанда жүйе экранға сол сөзді жаза алады. Бұл жерде дыбыс сөйлеу мазмұны ретінде талданып тұр; тек микрофоннан жазба алу толық тану болып саналмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: Мәтінді дауыстау кері бағытта жұмыс істейді. Аударма тілдер арасындағы мағынаны береді, OCR кескіннен таңба таниды, ал дыбысты сығу жазбаның көлемін өзгертеді. Олардың кірісі немесе мақсаты басқа.

Қайта орындауға ишара: Алдымен не берілгенін және нәтижеде не алынатынын екі бағанға бөліп елестетіп көр.

Ереже: Мысалдарды салыстырып, ортақ ерекшеліктерді анықтау деректерді талдау мен жалпылауға жатады. Жалпылау жеке мысалдарды жаттаумен шектелмейді: бірнеше объектіге ортақ байланыс табылып, ол жаңа жағдайға қолданылуға тиіс. Ортақ заңдылықтың дұрыстығы бөлек деректермен тексеріледі.

Қолдану: Жүйе жеке мысалдардың ерекшеліктерін салыстырып, бірнешеуіне ортақ құрылымды табуға ұмтылады. Осы ортақ заңдылық кейін жаңа мысалды бағалауға негіз бола алады; жай файлды көшіру мұндай талдау жасамайды. Мысалы, әртүрлі алма суреттерінен ортақ белгілерді үйренген жүйе бұрын көрсетілмеген суретті бағалайды. Сұрақтағы «көптеген мысал» мен «ортақ» сөздері осындай байланысты іздеуді көрсетеді.

Қате нұсқаларды ажырату: Көшіру жаңа байланыс шығармайды. Бір жауапты барлық мысалға тарату олардың ерекшелігін елемейді, кездейсоқ таңдау дерекке сүйенбейді, файл атауы бойынша реттеу мазмұндағы заңдылықты анықтауға тең емес.

Қайта орындауға ишара: Мысалдардың өзін сақтап қою мен олардан жаңа объектіге қолданылатын қорытынды шығару арасындағы айырманы тап.

Ереже: Интеллектуалды робот қоршаған орта туралы ақпаратты пайдаланып, әрекетін таңдайды немесе өзгертеді. Басқаруда қабылдау, жағдайды бағалау және әрекет таңдау бір тізбекке бірігеді. Кедергі танылғаннан кейін қозғалыс командасы сол ақпаратқа сәйкес өзгеруге тиіс.

Қолдану: Робот кедергі туралы мәліметті алып, соған қарай әрекетін өзгертеді. Мұнда сенсордан ақпарат алу мен шешім қабылдау байланысы бар; негізгі міндет — қоршаған жағдайға сай басқару. Робот бастапқы жолында зат барын анықтап, соқтығыспауға арналған басқа бағыт таңдайды. Демек, камера дерегі жай сақталмай, нақты қозғалысты өзгертуге пайдаланылған; бұл сұрақтағы шешуші белгі.

Қате нұсқаларды ажырату: Архивтеу мен экранға шығару бақылауға көмектесуі мүмкін, бірақ берілген жағдайда басқару шешімін түсіндірмейді. Деректі елемеу немесе кездейсоқ бағыт таңдау кедергіге негізделген әрекетке сәйкес келмейді.

Қайта орындауға ишара: Кедергіні байқағанға дейінгі және байқағаннан кейінгі робот әрекеттерін салыстыр: өзгеріс қай ақпаратқа сүйенді?