Ғарыш кемесіндегі бір сағат екі оқиғаның арасын 4 с деп көрсетті; екі оқиға да сол сағат тұрған орында болды. Жер жүйесінде аралық 5 с. Кеменің Жерге қатысты жылдамдығы қандай?

Ереже: Уақыттың баяулауы Δt = Δτ/√(1 − β²) формуласымен өрнектеледі. Одан β = √[1 − (Δτ/Δt)²].

Қолдану: Меншікті аралық 4 с, Жердегі аралық 5 с. β = √(1 − 16/25) = √(9/25) = 3/5 = 0,6. Қозғалыстың бағытын бұл екі уақыттан анықтай алмаймыз, бірақ жылдамдық модулі табылады.

Қате нұсқалар: A) 5/4 — γ; оны v/c деп алу жарық шегінен асыратын қате нәтиже береді.

B) Уақыттарды бөліп, кейін мәнді екіге бөлуге физикалық негіз жоқ.

C) Уақыттардың салыстырмалы айырмасы β-ға тең болмайды.

E) 4/5 = 0,8 — √(1 − β²), жылдамдық қатынасының өзі емес. Ишара: Алдымен Δτ/Δt қатынасын квадраттаңыз.