Сәкен Сейфуллин
1-параграф · Оқулықтың 6–9-беттері
«Қазақ әдебиеті, ҚГБ» оқулығының (11-сынып, Арман-ПВ, 2020) «Сәкен Сейфуллин» тақырыбы, 1-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Сәкен Сейфуллин дүниеге келген мекен қайсы?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Қарашілік, Сарыарқа
Жауап нұсқалары
- A.Ақмола өңіріндегі Атбасар
- B.Түркістан өңіріндегі Шорнақ
- C.Сарыарқадағы Қарқаралы өңірі
- D.Түрікменстандағы Керкі ауданы
- E.Қарашілік, Сарыарқадұрыс
Түсіндірме
Ереже: Өмірбаяндық деректі анықтағанда нақты тұлғаны, мекенді, оқу орнын немесе шығарма атауын бір-бірінен ажыратамыз. Қаламгердің туған жері, кейінгі қызмет орны және туындыдағы мекен бір ұғым емес.
Қолдану: Сәкен Сейфуллин туған өңір — Қарашілік, Сарыарқа. Бұл өмірбаяндық белгі автордың кім екенін нақтылайды. Оны туындыдағы кейіпкерге телу немесе осы деректен барлық шығармасының мазмұнын шығару дәлелсіз болады.
Қате нұсқаларды ажырату: A) Бұл дерек Ілияс Есенберлин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
B) Бұл дерек Асқар Сүлейменов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
C) Бұл дерек Қасым Аманжолов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
D) Бұл дерек Смағұл Елубай өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
Қайта орындауға ишара: Туған жерді жұмыс орны немесе шығарма мекенімен алмастырма.
Дұрыс жауап: 1894
Жауап нұсқалары
- A.1947
- B.1894дұрыс
- C.1915
- D.1938
- E.1911
Түсіндірме
Ереже: Өмірбаяндық деректі анықтағанда нақты тұлғаны, мекенді, оқу орнын немесе шығарма атауын бір-бірінен ажыратамыз. Қаламгердің туған жері, кейінгі қызмет орны және туындыдағы мекен бір ұғым емес.
Қолдану: Сәкен Сейфуллин туған жыл — 1894. Бұл өмірбаяндық белгі автордың кім екенін нақтылайды. Оны туындыдағы кейіпкерге телу немесе осы деректен барлық шығармасының мазмұнын шығару дәлелсіз болады.
Қате нұсқаларды ажырату: A) Бұл дерек Смағұл Елубай өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
C) Бұл дерек Ілияс Есенберлин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
D) Бұл дерек Асқар Сүлейменов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
E) Бұл дерек Қасым Аманжолов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
Қайта орындауға ишара: Қаламгердің өмір сүрген дәуірін және туған жылын ажырат.
Дұрыс жауап: Омбы мұғалімдер семинариясы
Жауап нұсқалары
- A.Абай атындағы педагогикалық институт
- B.Семей малдәрігерлік техникумы
- C.Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультеті
- D.Омбы мұғалімдер семинариясыдұрыс
- E.Қазақ тау-кен металлургия институты
Түсіндірме
Ереже: Өмірбаяндық деректі анықтағанда нақты тұлғаны, мекенді, оқу орнын немесе шығарма атауын бір-бірінен ажыратамыз. Қаламгердің туған жері, кейінгі қызмет орны және туындыдағы мекен бір ұғым емес.
Қолдану: Сәкен Сейфуллин Омбы мұғалімдер семинариясы оқу орнында білім алған. Бұл өмірбаяндық белгі автордың кім екенін нақтылайды. Оны туындыдағы кейіпкерге телу немесе осы деректен барлық шығармасының мазмұнын шығару дәлелсіз болады.
Қате нұсқаларды ажырату: A) Бұл дерек Асқар Сүлейменов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
B) Бұл дерек Қасым Аманжолов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
C) Бұл дерек Смағұл Елубай өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
E) Бұл дерек Ілияс Есенберлин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
Қайта орындауға ишара: Оқу мен кейінгі редакторлық қызметті бөлек қарастыр.
Дұрыс жауап: Өткен күндер
Жауап нұсқалары
- A.Өткен күндердұрыс
- B.Адамгершілік жыры
- C.Бесін
- D.Өмір сыры
- E.Ойсылқара
Түсіндірме
Ереже: Өмірбаяндық деректі анықтағанда нақты тұлғаны, мекенді, оқу орнын немесе шығарма атауын бір-бірінен ажыратамыз. Қаламгердің туған жері, кейінгі қызмет орны және туындыдағы мекен бір ұғым емес.
Қолдану: 1914 деген белгі «Өткен күндер» туындысына қатысты. Туынды атауы авторға қатысты библиографиялық мәліметті көрсетеді. Бір тақырыпқа бірнеше жазушы қалам тартса да, олардың шығармалары мен жариялану деректері араласпайды.
Қате нұсқаларды ажырату: B) Бұл дерек Ілияс Есенберлин өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
C) Бұл дерек Асқар Сүлейменов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
D) Бұл дерек Қасым Аманжолов өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
E) Бұл дерек Смағұл Елубай өміріне немесе шығармашылығына қатысты; Сәкен Сейфуллин туралы сұраққа сәйкес келмейді.
Қайта орындауға ишара: Атауды, жанрды және көрсетілген жариялану белгісін бірге тексер.
Дұрыс жауап: Поэма
Жауап нұсқалары
- A.Монография
- B.Киносценарий
- C.Поэмадұрыс
- D.Трилогия
- E.Драмалық шығарма
Түсіндірме
Ереже: Жанр мәтіннің құрылысы мен қызметіне қарай анықталады. Өлеңдегі сезім, прозадағы оқиға және сахнаға арналған диалог әртүрлі белгілер береді. Тақырыптың ортақтығы шығармалардың жанрын бірдей етпейді.
Қолдану: Көлемді сюжетті өлең деген белгі шарттағы мәтіннің құрылысына сәйкес. Жауапты тек автордың атына қарап емес, берілген мәтіннің құрылымы мен қызметіне сүйеніп таңдаймыз. Бір қаламгер әр жанрда жазуы мүмкін, сондықтан нақты туындының белгісі шешуші болады.
Қате нұсқаларды ажырату: A) Белгілі нысанды жүйелі ғылыми зерттеу деген құрылымдық белгі бұл шартта көрсетілмеген; мұнда басқа сипат берілген.
B) Экран көрінісі мен әрекетін ұйымдастыратын мәтін деген құрылымдық белгі бұл шартта көрсетілмеген; мұнда басқа сипат берілген.
D) Ортақ желідегі үш туындының циклі деген құрылымдық белгі бұл шартта көрсетілмеген; мұнда басқа сипат берілген.
E) Сахналық әрекет пен диалогқа арналған мәтін деген құрылымдық белгі бұл шартта көрсетілмеген; мұнда басқа сипат берілген.
Қайта орындауға ишара: Мәтіннің құрылымы, қызметі және циклдегі кітап саны сияқты белгілерді тексер.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Қазақ әдебиеті, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Арман-ПВ, 2020.