Электронды цифрлық қолтаңба және сертификатты қолдану Практикум
65-66-параграф · Оқулықтың 245–251-беттері · Сұрақ оқулықтың 247-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Арман-ПВ, 2020) «Электронды цифрлық қолтаңба және сертификатты қолдану Практикум» тақырыбы, 65-66-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Қол қою терезесінде екі сертификат бар: бірі Айшаға, бірі Ермекке берілген. Айша өз атынан қол қояды. Алдымен…»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Сертификат иесінің дерегін Айшаның дерегімен
Жауап нұсқалары
- A.Тек файл кеңейтілімін екі файл арасында салыстыру
- B.Тек тізімдегі алғашқы сертификатты таңдау
- C.Сертификат иесінің дерегін Айшаның дерегімендұрыс
- D.Тек файл атауының ұзындығына қарау
- E.Тек кілт сақталған буманың атауына сүйену
Түсіндірме
Ереже: Сертификат ашық кілттің иесін тануға арналған деректерді қамтиды. Сертификатты таңдау оның нақты иесі мен қолдану мақсатына негізделеді. Бірдей кеңейтілім немесе сақтау орны екі кілттің бір адамға тиесілі екенін дәлелдемейді. Тексеру сенімді сертификат деректерін оқумен басталады; мерзім мен мәртебе де кейін бағаланады.
Қолдану: Кілт дұрыс адамға тиесілі болуы керек. Файл атауы немесе тізімдегі орын иені сенімді анықтаудың орнына жүрмейді; сертификаттың өз мәліметі қаралады. Айша өз атынан қол қоятындықтан иесі Айша екенін салыстыру қажет. Ермектің сертификаты техникалық ашылса да, бұл оны Айшаның атынан қолдануға негіз бермейді. Адамның сәйкестігі файлдың сыртқы белгісінен маңызды.
Қате нұсқаларды ажырату: Кеңейтілім, тізім реті, атау ұзындығы және бума аты иені сенімді анықтамайды. Қалған жауаптар таңдау интерфейсінің сыртқы белгісін тиесілілік дәлеліне айналдырады. Бір бумада бірнеше адамның файлдары болуы мүмкін; сертификаттағы нақты деректі қарау керек.
Қайта орындауға ишара: Қол қоюшы кім және сертификат кімнің атына берілген? Екі дерек сәйкес пе, соны тексеріңіз.
Дұрыс жауап: Кілт файлының жаңа нақты орналасқан жолын көрсету
Жауап нұсқалары
- A.Бұрынғы жолды сақтап, құжат атауын өзгерту
- B.Файлды көрсетпей құпиясөзді қайталап енгізу
- C.Кілт файлының жаңа нақты орналасқан жолын көрсетудұрыс
- D.Кілтті жалпы чатқа жіберу
- E.Бума түсін өзгертіп ескі жолды қалдыру
Түсіндірме
Ереже: Файлдық сақтау тәсілінде программа кілт файлының нақты орнын білуі керек. Файл жолы сақтау құрылғысындағы нақты орынға сілтейді. Файлдың мазмұны өзгермей басқа бумаға ауысуы мүмкін, бірақ бұрынғы сілтеме оны таппайды. Жолды дұрыстау кілтті қайта табу мәселесін шешеді; иесі мен жарамдылықты бөлек тексеру қажет.
Қолдану: Файл бар, бірақ ескі жол енді оған апармайды. Жаңа орнын көрсету файлды қайта табуға көмектеседі; бұл сертификаттың өзін өзгерту емес. Шарт файлдың жылжытылғанын және бар екенін береді. Сондықтан жаңа орын көрсетіледі. Бұл кілтті қайта жасау немесе сертификатты міндетті ауыстыру емес; алдымен программаға дұрыс файлды табуға мүмкіндік береміз.
Қате нұсқаларды ажырату: Құжат атауы, пароль және бума түсі ескі сілтемені түзетпейді. Чатқа жіберу құпия кілтке қауіп төндіреді. Қалған жауаптар файлды табуға қажет нақты орынды көрсетпейді; сақтау орнын өзгерту мен кілттің мазмұнын өзгерту екі бөлек әрекет екенін ескеріңіз.
Қайта орындауға ишара: Программа қазір қай жолды іздейді, ал файл нақты қайда тұр? Осы екі орынды сәйкестендіріңіз.
Дұрыс жауап: Таңдалған файлдың дұрыстығын және енгізілген құпиясөзді тексеру
Жауап нұсқалары
- A.Файл атауын қысқартып пароль тексеруін өткізу
- B.Пароль орнына сертификаттың ашық нөмірін енгізу
- C.Таңдалған файлдың дұрыстығын және енгізілген құпиясөзді тексерудұрыс
- D.Кез келген бөтен кілтке ауыстыру
- E.Кілт пен парольді тексеру үшін жалпы чатқа жіберу
Түсіндірме
Ереже: Кілт файлы мен оны ашатын құпиясөз сәйкес болуы керек. Хабарлама сақтау орнын ашуға қатысты қатені көрсетеді. Дұрыс кілт файлы мен соған арналған пароль бірге қажет. Терім қатесі, пернетақта тілі және таңдалған файлдың сәйкестігі тексеріледі; ашық сертификат нөмірі құпиясөздің орнына жүрмейді.
Қолдану: Басқа файл таңдалса немесе құпиясөз қате терілсе, кілт ашылмайды. Алдымен осы екеуінің сәйкестігін тексеру мәселенің нақты себебін іздеуге көмектеседі. Алдымен нақты файл таңдалғанын қарап, парольді өз бақылауында дұрыс енгізеді. Бұл барлық ықтимал техникалық ақауды бірден жоққа шығармайды, бірақ берілген хабарламаға сәйкес бастапқы тексеру. Құпияны бөтен адамға жіберу қажет емес.
Қате нұсқаларды ажырату: Атауды қысқарту парольді өзгертпейді. Ашық нөмір басқа дерек, бөтен кілт тиісті иеге сәйкес емес, жалпы тарату қауіп тудырады. Қалған жауаптар сақтау орнын ашу мәселесін шешпейді немесе тиесілілік пен құпиялылықты бұзады; дұрыс файл мен құпиясөзді салыстырыңыз.
Қайта орындауға ишара: Қате хабарлама файлды табуға ма, әлде оны ашатын парольге ме қатысты? Дұрыс файл мен енгізуді тексеріңіз.
Дұрыс жауап: Көрсетілген жарамдылық мерзімі аяқталған
Жауап нұсқалары
- A.Көрсетілген жарамдылық мерзімі аяқталғандұрыс
- B.Жарамдылық мерзімі әлі басталмаған
- C.Көрсетілген аралықтың ортасында тұр
- D.Мерзім соңғы күннен кейін автоматты ұзарады
- E.Мерзім файл атауына қарай анықталады
Түсіндірме
Ереже: Сертификаттың әрекет аралығы тексеру күнімен салыстырылады. Уақыттық талапта тексеру сәті басталу және аяқталу шектерімен салыстырылады. Бұл мысалда шектен кейінгі күн нақты берілген, сондықтан шекарадағы сағатты жорамалдау қажет емес. Сертификаттың өзге қасиеттері мерзім талабын автоматты өзгертпейді.
Қолдану: 2 қаңтар берілген аяқталу күнінен кейін. Сондықтан осы шартта уақыт бойынша жарамдылық талабы орындалмайды. Бұл есеп нақты қызметтің әмбебап мерзімін белгілемейді. Тексеру күні аяқталу күнінен бір күн кейін орналасады. Осы себепті уақыт аралығына кірмейді. Мерзім бітпеген басқа сертификаттың болуы осы сертификаттың күндерін автоматты өзгертпейді; нақты нұсқаны тексеру қажет.
Қате нұсқаларды ажырату: Әлі басталмау мен ортада тұру күндерге қарсы. Автоматты ұзарту және атаудан анықтау шартта берілмеген. Қалған нұсқалар тексеру күнінің аяқталу шегінен кейін тұрғанын елемейді; екі күнді бір күнтізбеде салыстырыңыз.
Қайта орындауға ишара: 2026 жылғы 2 қаңтар 1 қаңтарға дейін ме, әлде кейін бе? Аяқталу шегінен кейінгі күнді анықтаңыз.
Дұрыс жауап: Жарамдылық мерзімі әлі басталмаған
Жауап нұсқалары
- A.Жарамдылық мерзімі аяқталған
- B.Жарамдылық дәл тексеру күні басталған
- C.Тексеру күні көрсетілген аралықтың ортасында
- D.Жарамдылық мерзімі әлі басталмағандұрыс
- E.Басталу күні сертификат атауынан автоматты өзгереді
Түсіндірме
Ереже: Жарамдылықтың басталу күні де тексерілуі керек. Сертификаттың мерзімі басталу шегімен де шектеледі. Аяқталу күні алда болуы басталу талабын орындамайды. Тексеру үшін дұрыс уақыт көзі керек; бұл есеп нақты екі күнді салыстырады және қызметтің жалпы жарамдылық саясатын белгілемейді.
Қолдану: 7 қазан 10 қазаннан бұрын. Аяқталу күні алда болса да, басталу шарты әлі орындалмағандықтан, сертификатты уақыт бойынша жарамды деп қабылдамаймыз. Бір ай мен бір жыл ішіндегі 7 саны 10 санынан кіші. Демек тексеру күні басталу шегінен үш күн бұрын. Сондықтан сертификатты осы уақыттық шарт бойынша әлі жарамды деп қабылдауға болмайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Аяқталу, дәл бүгін басталу және ортада тұру берілген ретке сәйкес емес. Атаудың өзгеруі сертификаттағы басталу күнін ауыстырмайды. Қалған жауаптар басталу шегін елемейді; тек соңғы күнге қарап жарамды деп қорытынды жасау жеткіліксіз.
Қайта орындауға ишара: Алдымен тексеру күнін басталу күнімен салыстырыңыз. 7 қазан 10 қазаннан қанша күн бұрын орналасқан?
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Арман-ПВ, 2020.