Электронды цифрлық қолтаңба және сертификат
63-64-параграф · Оқулықтың 237–244-беттері · Сұрақ оқулықтың 238-бетіне негізделген
«Информатика, ЖМБ» оқулығының (11-сынып, Арман-ПВ, 2020) «Электронды цифрлық қолтаңба және сертификат» тақырыбы, 63-64-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 30 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Электрондық цифрлық қолтаңбаның негізгі міндеті қандай?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Қол қоюшыға тиесілілікті және қол қойылған мазмұнның тұтастығын тексеруге мүмкіндік беру
Жауап нұсқалары
- A.Құжаттағы барлық фактінің өмірде дұрыс екенін автоматты дәлелдеу
- B.Құжатты бөгде адам оқи алмайтындай міндетті шифрлау
- C.Қол қоюшыға тиесілілікті және қол қойылған мазмұнның тұтастығын тексеруге мүмкіндік берудұрыс
- D.Құжат мазмұнын өңдеуді физикалық мүмкін емес ету
- E.Құжатқа қолжетімділік рұқсаттарын автоматты баптау
Түсіндірме
Ереже: ЭЦҚ құжаттың кімге тиесілі екенін және оның мазмұны өзгермегенін растауға арналған. Криптографиялық тексеру кілт пен мазмұн арасындағы байланысты бағалайды. Қол қоюшының ашық кілтіне қатысты сертификат пен сенім негізі де маңызды. Бұл тетік өмірдегі фактілердің шындығын немесе мәтіннің құқықтық дұрыстығын автоматты анықтамайды.
Қолдану: Қолтаңба тексеру құжатты белгілі қол қоюшымен байланыстыруға және мазмұнның өзгерген-өзгермегенін бағалауға көмектеседі. Қол қою құжатты міндетті құпия шифрлау деген сөз емес; тұтастық пен құпиялылықты ажыратыңыз. Демек берілген негізгі міндет тексеруге мүмкіндік беру болады. Қол қоюшы мазмұнды алдын ала оқуы тиіс; жалған мәліметке де техникалық жарамды қол қойылуы мүмкін. Осы айырма құжатты бағалауда қажет.
Қате нұсқаларды ажырату: Фактінің шындығы, құпия шифрлау, физикалық өңдеу тыйымы және рұқсат баптауы бөлек міндеттер. Қалған төрт нұсқа қолтаңбаға оның жалғыз өзі атқармайтын кепілдігін береді. Тұтастықты құпиялылықпен немесе мазмұнның шынайылығымен теңестірмеңіз.
Қайта орындауға ишара: Қолтаңба қандай байланысты тексереді? Мәтін өзгермегені оның барлық фактісі міндетті дұрыс екенін білдіре ме?
Дұрыс жауап: Жабық кілт
Жауап нұсқалары
- A.Ашық кілт
- B.Құжаттың хэш мәні ғана
- C.Порталға кіруге арналған жай құпиясөз
- D.Қолтаңбаның сканерленген суреті
- E.Жабық кілтдұрыс
Түсіндірме
Ереже: Жабық кілт электрондық цифрлық қолтаңбаны жасауға арналған. Кілт жұбының екі бөлігі бір міндетке қолданылмайды. Жабық кілт иесінің бақылауында сақталады, ал ашық кілт тексерушіге берілуі мүмкін. Құпиясөз кілтті пайдалануға рұқсатты қорғай алады, бірақ криптографиялық кілттің өзі емес.
Қолдану: Қолтаңба жасау қол қоюшының құпия сақталатын жабық кілтімен байланысты. Ашық кілтті тексеруші қолданады; сондықтан жасау және тексеру әрекеттеріне бірдей кілт рөлін беруге болмайды. Жасау әрекеті сұралғандықтан жабық кілтті таңдаймыз. Кей жүйе осы кілтті қолданар алдында PIN немесе құпиясөз сұрауы мүмкін; бұл рұқсат тексеруі кілттің қол қою рөлін өзгертпейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Ашық кілт тексеруге арналған. Хэш мазмұнды сипаттайды, бірақ жеке өзі қол қоюшының құпиясын пайдаланбайды. Жай құпиясөз бен сурет криптографиялық қолтаңбаны алмастырмайды. Қалған жауаптар жасау тетігінің бір бөлігі немесе сыртқы белгісін кілттің орнына ұсынады.
Қайта орындауға ишара: Әрекет қолтаңбаны жасау ма, әлде оны тексеру ме? Жасауға қажет құпия кілтті бөлек белгілеңіз.
Дұрыс жауап: Ашық кілт
Жауап нұсқалары
- A.Қол қоюшының жабық кілті
- B.Порталдың жай құпиясөзі
- C.Қолтаңба суретінің түсі
- D.Ашық кілтдұрыс
- E.Құжаттың файл атауы
Түсіндірме
Ереже: Ашық кілт жасалған қолтаңбаның түпнұсқалығын тексеруге мүмкіндік береді. Тексеруші қолтаңбаға, нақты мазмұнға және тиісті ашық кілтке сүйенеді. Ашық кілттің кімге тиесілі екенін сенімді сертификатпен байланыстыру қажет. Жабық кілттің құпия сақталуы осы тексеруге кедергі емес, қауіпсіздік талаптарының бірі.
Қолдану: Қабылдаушы қолтаңбаны ашық кілтпен тексереді. Ол тексеру үшін қол қоюшының жабық кілтін алуға тиіс емес; құпия кілтті бөлісу қол қоюшының қауіпсіздігіне қатер туғызады. Сұрақ кілт түрін сұрайды, сондықтан ашық кілт дұрыс. Қол қоюшыны тану үшін тексеруші сертификат деректерін де қарайды. Кездейсоқ алынған бөтен ашық кілтті қолдану қажетті адамның қолтаңбасын растамайды.
Қате нұсқаларды ажырату: Жабық кілтті алу талап етілмейді және оны бөлісу қауіп тудырады. Құпиясөз, сурет түсі және файл атауы мазмұн мен қолтаңбаның криптографиялық сәйкестігін анықтамайды. Қалған нұсқалар тексеруге арналған нақты кілт рөлін сыртқы немесе құпия дерекпен алмастырады.
Қайта орындауға ишара: Тексерушіге қол қою құқығын бермей, тек бұрынғы қолтаңбаны тексеруге қай кілт көмектеседі?
Дұрыс жауап: Жабық кілтпен қолтаңба жасалады, ашық кілтпен тексеріледі
Жауап нұсқалары
- A.Ашық кілтпен қолтаңба жасалады, жабық кілтпен тексеріледі
- B.Жабық кілтпен қолтаңба жасалады, ашық кілтпен тексеріледідұрыс
- C.Екі кілт те барлық алушыға жариялануы тиіс
- D.Ашық кілт тек қол қоюшыға құпия болуы тиіс
- E.Жабық кілт тек сертификат иесінің атын көрсетуге арналған
Түсіндірме
Ереже: Кілттердің міндеті бөлек: қолтаңба жасау және оның түпнұсқалығын тексеру. Кілттер өзара байланысты болғанымен, олардың қолданылу рөлі мен сақтау режимі әртүрлі. Тексерушіге құпия кілт қажет емес. Сертификат ашық кілттің тиесілілігін куәландыруға көмектеседі, ал қол қоюға қажет кілт құпия қорғалады.
Қолдану: Екі рөлді әрекетпен байланыстырыңыз: жабық кілтпен қол қою, ашық кілтпен тексеру. Осы бөлініс тексерушіге құпия кілт бермей-ақ құжаттағы қолтаңбаны бағалауға мүмкіндік береді. Осылайша дұрыс жауап екі әрекетті тиісті кілтпен сәйкестендіреді. Құпиясөз немесе PIN жабық кілтті қолдануды қорғауы мүмкін, бірақ оның тексеруге арналған ашық кілттен айырмасын өзгертпейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Кері бөлініс жасау мен тексеруді ауыстырады. Екеуін жариялау жабық кілт қауіпсіздігін бұзады; ашық кілтті тек иесіне жасыру тексерушінің рөлін елемейді. Соңғы нұсқа жабық кілт қызметін сертификат дерегімен шатастырады; әрекеттерді нақты сәйкестендіріңіз.
Қайта орындауға ишара: Жабық кілтті құпия сақтап, басқа адамға тексеру мүмкіндігін қалдыру үшін екі рөл қалай бөлінеді?
Дұрыс жауап: Бөгде адамның иесінің атынан қол қою қаупін азайту үшін
Жауап нұсқалары
- A.Ашық кілтті барлық тексерушіден жасыру үшін
- B.Бөгде адамның иесінің атынан қол қою қаупін азайту үшіндұрыс
- C.Сертификаттағы әр мәліметті міндетті құпиялау үшін
- D.Құжат мәтінін кез келген алушыдан автоматты жасыру үшін
- E.Құжат атауын өзгертуге тыйым салу үшін
Түсіндірме
Ереже: Жабық кілт қолтаңба жасауға арналған; оған бөтен адамның қолжетімділігі иесінің атынан қол қою қаупін тудырады. Жабық кілтті қорғау қол қою мүмкіндігін бақылаумен байланысты. Оны басқа адамға бермеу, құрылғыны және кілтті пайдалануға арналған рұқсатты қорғау бірге қажет. Сертификаттағы ашық мәлімет пен жабық кілт бірдей құпия режимде қаралмайды.
Қолдану: Бөтен адам жабық кілтке қол жеткізсе, иесінің атынан қол қою қаупі пайда болады. Сондықтан оны қорғау қол қою мүмкіндігін бақылаумен байланысты; барлық ашық мәліметті жасыру негізгі себеп емес. Қауіп кілттің иесінің келісімінсіз пайдаланылуына қатысты. Сондықтан дұрыс жауап иесінің атынан қол қою қаупін азайтуды атайды. Кілт қорғалғаны мәтіндегі барлық дерек автоматты құпия болады дегенді білдірмейді.
Қате нұсқаларды ажырату: Ашық кілт пен сертификат мәліметін жасыру негізгі мақсат емес. Мәтінді оқу мен файл атауын өзгерту де бөлек әрекеттер. Қалған жауаптар қол қою құпиясын ақпаратқа жалпы қолжетімділікпен шатастырады; нысанның нақты қауіпсіздік міндетін сақтаңыз.
Қайта орындауға ишара: Бөгде адам осы құпияға қол жеткізсе қандай әрекет жасай алады? Қол қою мүмкіндігін қорғау мақсатын табыңыз.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 25 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
Сұрақтар «Информатика, ЖМБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Арман-ПВ, 2020.