Электртерістілік
34-параграф · Оқулықтың 117–119-беттері
«Химия» оқулығының (8-сынып, Атамұра, 2018) «Электртерістілік» тақырыбы, 34-параграф. Мұнда әр сұрақтың бес жауап нұсқасы мен түсіндірмесі бар 15 сұрақ жинақталған: түсіндірме дұрыс нұсқаның қандай ережемен таңдалғанын және қалғандарының неге сәйкес келмейтінін көрсетеді. Мысалы: «Атомның ортақ электрон жұбын тарту қабілеті қалай аталады?»
Өзіңізді тексеріңізТақырып бойынша 5 сұрақ: жауап беріңіз, нәтижені бірден көріңіз.
Дұрыс жауап: Электртерістілік
Жауап нұсқалары
- A.Атом радиусы
- B.Салыстырмалы атомдық масса
- C.Реттік нөмір
- D.Электртерістілікдұрыс
- E.Валенттілік
Түсіндірме
Ереже: Коваленттік байланыста атомдар ортақ электрондарды өзіне әртүрлі күшпен тарта алады.
Қолдану: Осы тарту қабілетін электртерістілік сипаттайды. Ол химиялық байланыстағы атомға қатысты қасиет; жай ғана электрон саны немесе атом өлшемі емес. Екі атомның электртерістілік айырмасы ортақ жұптың қай жаққа ығысатынын болжауға көмектеседі.
Қате нұсқаларды ажырату: Электртерістілікті ядро зарядымен не сыртқы электрон санымен тікелей теңестірме. Бұл шамалар байланысты болғанымен, анықтамалары бөлек.
Қайта орындауға ишара: Ортақ электрон жұбын өзіне тарту қабілетін сипаттайтын шаманы анықта.
Дұрыс жауап: Электртерістілік
Жауап нұсқалары
- A.Атом радиусы
- B.Электртерістілікдұрыс
- C.Салыстырмалы атомдық масса
- D.Реттік нөмір
- E.Валенттілік
Түсіндірме
Ереже: Коваленттік байланыста атомдар ортақ электрондарды өзіне әртүрлі күшпен тарта алады.
Қолдану: Осы тарту қабілетін электртерістілік сипаттайды. Ол химиялық байланыстағы атомға қатысты қасиет; жай ғана электрон саны немесе атом өлшемі емес. Екі атомның электртерістілік айырмасы ортақ жұптың қай жаққа ығысатынын болжауға көмектеседі.
Қате нұсқаларды ажырату: Электртерістілікті ядро зарядымен не сыртқы электрон санымен тікелей теңестірме. Бұл шамалар байланысты болғанымен, анықтамалары бөлек.
Қайта орындауға ишара: Ортақ электрон жұбын өзіне тарту қабілетін сипаттайтын шаманы анықта.
Дұрыс жауап: Электртерістілік
Жауап нұсқалары
- A.Атом радиусы
- B.Салыстырмалы атомдық масса
- C.Электртерістілікдұрыс
- D.Реттік нөмір
- E.Валенттілік
Түсіндірме
Ереже: Коваленттік байланыста атомдар ортақ электрондарды өзіне әртүрлі күшпен тарта алады.
Қолдану: Осы тарту қабілетін электртерістілік сипаттайды. Ол химиялық байланыстағы атомға қатысты қасиет; жай ғана электрон саны немесе атом өлшемі емес. Екі атомның электртерістілік айырмасы ортақ жұптың қай жаққа ығысатынын болжауға көмектеседі.
Қате нұсқаларды ажырату: Электртерістілікті ядро зарядымен не сыртқы электрон санымен тікелей теңестірме. Бұл шамалар байланысты болғанымен, анықтамалары бөлек.
Қайта орындауға ишара: Ортақ электрон жұбын өзіне тарту қабілетін сипаттайтын шаманы анықта.
Дұрыс жауап: Фтор
Жауап нұсқалары
- A.Хлор
- B.Фтордұрыс
- C.Оттек
- D.Азот
- E.Сутек
Түсіндірме
Ереже: Полинг шкаласында электртерістілігі ең жоғары элемент ортақ электрон жұбын ерекше күшті тартады.
Қолдану: Бұл элемент — фтор. H–F байланысында электрон бұлты F атомына қарай ығысып, фтор жағында жартылай теріс заряд қалыптасады. Хлор мен оттек те электрондарды күшті тартады, бірақ олардың электртерістілігі фтордан төмен.
Қате нұсқаларды ажырату: Ең жоғары электртерістілікті ең үлкен атом радиусымен байланыстырма. Жоғары тарту қабілеті атом өлшемі, экрандау және ядро әсерінің жиынтығына тәуелді.
Қайта орындауға ишара: H–F байланысында электрон жұбының қай атомға жақын екенін және шкаланың ең жоғары элементін еске түсір.
Дұрыс жауап: Фтор
Жауап нұсқалары
- A.Хлор
- B.Оттек
- C.Азот
- D.Сутек
- E.Фтордұрыс
Түсіндірме
Ереже: Полинг шкаласында электртерістілігі ең жоғары элемент ортақ электрон жұбын ерекше күшті тартады.
Қолдану: Бұл элемент — фтор. H–F байланысында электрон бұлты F атомына қарай ығысып, фтор жағында жартылай теріс заряд қалыптасады. Хлор мен оттек те электрондарды күшті тартады, бірақ олардың электртерістілігі фтордан төмен.
Қате нұсқаларды ажырату: Ең жоғары электртерістілікті ең үлкен атом радиусымен байланыстырма. Жоғары тарту қабілеті атом өлшемі, экрандау және ядро әсерінің жиынтығына тәуелді.
Қайта орындауға ишара: H–F байланысында электрон жұбының қай атомға жақын екенін және шкаланың ең жоғары элементін еске түсір.
Жауаптары мен түсіндірмелері бар тағы 10 сұрақ
Олар жинақта: тақырыптың барлық сұрақтары, сынып үшін араластырылған тесттің екі нұсқасы, мұғалімге арналған кілттер мен түсіндірмелер. Басып шығаруға арналған PDF.
Тек жеке пайдалануға арналған: таратуға болмайды.
Кітаптың басқа тақырыптары
- Периодтық жүйедегі орнына қарай элементті және оның қосылыстарын сипаттау
- Химиялық элементтердің табиғи ұяластары және олардың қасиеттері Сілтілік металдар
- Галогендер инертті газдар
- Металдар мен бейметалдар
- Коваленттік байланыс
- Иондық байланыс
- Кристалдық тор түрлері байланыс типтері және заттардың қасиеттері арасындағы өзара байланыс
- Заттардың суда еруі Ерігіштік
Сұрақтар «Химия» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.