Терезеден бір жақты түскен сәулеге қарай жас өркен иілді. Бұл бақылауда сыртқы әсер қайсы?

Ереже: Бақылауда тітіркендіргіш пен ағзаның жауабы бөлек анықталады. Жарықтың бір жақтан түсуі сыртқы жағдай, ал өркеннің иілуі сол жағдаймен байланысты өсу жауабы болып табылады.

Қолдану: Сұрақ жауап нәтижесін емес, бастапқы әсерді сұрайды. Сондықтан жарық бағытын өсімдіктің кейінгі пішіні мен өсуінен ажырату керек; олар себеп пен салдардың бірдей бөлігі емес.

Қате нұсқаларды ажырату: Өркеннің иілуін тітіркендіргіш деп таңдау рөлдерді алмастырады. Өсу немесе масса бақылауда өзгеретін көрсеткіш болуы мүмкін, бірақ берілген бастапқы сыртқы әсерді атамайды. Бір ғана бақылау барлық басқа фактордың әсерін толық жоққа шығармайтынын да ескерген жөн.

Қайта орындауға ишара: Алдымен сыртта не өзгергенін, кейін ағзаның өзінде қандай өзгеріс болғанын жеке белгіле.