Ustazdyq
Тегін, тіркелусізЖаратылыстану · 6-сынып · Сұрақ 3/15

Мата қабаттарын екі жағынан бір-біріне қарай итергенде олар қатпарланды. Бұл тау түзілуіндегі қай әрекетті қарапайым модельдейді?

Тақырып: Табиғи үдерістерді модельдеу

31-параграф · Оқулықтың 110–112-беттері · Сұрақ оқулықтың 110-бетіне негізделген

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Жыныс қабаттарының көлденең қысылуын

Жауап нұсқалары

  1. A.Жыныс қабаттарының көлденең қысылуындұрыс
  2. B.Жыныс қабаттарының көлденең созылуын
  3. C.Қабаттардың бір-бірінен ажырауын
  4. D.Жыныстың қызғанда кеңеюін
  5. E.Жыныстың суда біртіндеп еруін

Түсіндірме

Ереже: Көлденең қысылу жыныс қабаттарын деформациялап, қатпарлануға әкелуі мүмкін. Мата қабаттарын бір-біріне қарай итеру осы байланысты көрнекі модельдейді. Модель нақты жыныстың беріктігін, тереңдіктегі температураны және геологиялық уақытты толық қайталамайды, оның қолданылу шегі бар.

Қолдану: Шарт екі жақтан жақындау мен қатпардың пайда болуын береді. Сондықтан көлденең қысылу сәйкес келеді. Мата тауға айналды деген қорытынды жасалмайды, ол тек қозғалыс пен пішін өзгерісінің байланысын көрсетеді. Табиғи үдерісті ұқсастық деңгейінде түсіндіреміз.

Қате нұсқаларды ажырату: Қабаттардың екі жақтан жақындауы қысылуды модельдейді. Созылу мен ажырау басқа бағыттағы әрекеттер, ал қызудан кеңею немесе суда еру шартта көрсетілмеген. Мата нақты жыныстың барлық қасиетін қайталамайды, сондықтан модель тек күш бағыты мен қатпар пайда болуын түсіндіреді. Одан нақты таудың жасы немесе қозғалыс жылдамдығы өздігінен шықпайды.

Қайта орындауға ишара: Матаға әсер ететін екі қозғалыстың бағыттарын салыстыр.

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Жаратылыстану» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2018.