Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі · 5-сынып · Сұрақ 3/15

«Көңілді әңгіме тыңдадық.» сөйлеміндегі «көңілді» қай топқа жатады?

Тақырып: Адамның кейбір кездері ...

8.7–8-параграф · Оқулықтың 145-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Туынды сын есім

Жауап нұсқалары

  1. A.Негізгі сын есім
  2. B.Туынды сын есімдұрыс
  3. C.Зат есім
  4. D.Сан есім
  5. E.Етістік

Түсіндірме

Ереже: Сөзді талдағанда сөйлемдегі мағынасы мен жасалу жолын қатар тексереміз. Сын есім заттың белгісін атайды. Негізгі сын есім осы мағынаны түбір күйінде береді; туынды сын есімге сөз тудыратын жұрнақ қатысады. Жалғау мен жұрнақты шатастырмаймыз: жалғау сөзді байланыстырады, жұрнақ жаңа мағына жасайды.

Қолдану: Көңіл+-ді жағымды күйге қатысты сындық белгі жасайды. Сондықтан таңдалған топ сөздің осы сөйлемдегі қызметі мен тұлғасына бірге сәйкес келеді. Сыртқы ұқсастыққа қарап қана емес, сөз нені білдіріп тұрғанына сүйеніп шешеміз.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Негізгі сын есім: «көңілді» жұрнақ арқылы сындық белгі жасайды; жаңа сындық мағына жасаған жұрнақ бар, сондықтан бұл топқа жатпайды.

C) Зат есім: «көңілді» жұрнақ арқылы сындық белгі жасайды; сөз заттың өзін емес, оның белгісін атайды, сондықтан бұл топқа жатпайды.

D) Сан есім: «көңілді» жұрнақ арқылы сындық белгі жасайды; сөз нақты мөлшерді де, қатардағы орынды да білдірмейді, сондықтан бұл топқа жатпайды.

E) Етістік: «көңілді» жұрнақ арқылы сындық белгі жасайды; сөз қимылды білдірмейді, сондықтан бұл топқа жатпайды.

Қайта орындауға ишара: Алдымен сөзге сұрақ қой, кейін жаңа мағына жасаған жұрнақ бар-жоғын тексер.

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.