Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі · 5-сынып · Сұрақ 4/15

«Достық» сөзін әрі туынды, әрі дерексіз зат есім деуге бола ма?

Тақырып: Бала қиялы

6.5–6-параграф · Оқулықтың 103-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Иә: жұрнақпен жасалған және қатынас ұғымын білдіреді.

Жауап нұсқалары

  1. A.Жоқ: жұрнағы бар кез келген сөз тек деректі болады.
  2. B.Жоқ: дерексіз зат есімде жұрнақ болмайды.
  3. C.Иә: жұрнақпен жасалған және қатынас ұғымын білдіреді.дұрыс
  4. D.Иә: өйткені сөзде екі толық түбір бар.
  5. E.Иә: өйткені көптік жалғауы ұғымды жасаған.

Түсіндірме

Ереже: Туынды белгі сөздің жасалуын, дерексіз белгі мағынасын сипаттайды. Бұл екі өлшем тәуелсіз қолданылуы мүмкін. Бір жұрнақ арқылы жасалған сөз абстракт қатынас ұғымын атауы да мүмкін.

Қолдану: Дос + тық арқылы жаңа сөз жасалған, сондықтан туынды. Ол достар арасындағы қатынасты білдіргендіктен дерексіз. Екі белгі бір сөзге қатар сәйкес.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Жоқ: жұрнағы бар кез келген сөз тек деректі болады.: жасалу жолы материалдық мағынаны міндеттемейді.

B) Жоқ: дерексіз зат есімде жұрнақ болмайды.: ұғым атаулары да жұрнақпен жасалады.

D) Иә: өйткені сөзде екі толық түбір бар.: бір дос түбірі және жұрнақ бар.

E) Иә: өйткені көптік жалғауы ұғымды жасаған.: -тық көптік жалғау емес, сөз тудыратын жұрнақ.

Қайта орындауға ишара: Жасалу жолы мен мағынаны екі өлшем бойынша талда.

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2017.