Ustazdyq
Тегін, тіркелусізГеография · 7-сынып · Сұрақ 4/15

XI ғасырдағы «Диуани лұғат ат-түрк» еңбегінде түркі халықтарының мекендерін дөңгелек картада бейнелеген ғалым кім?

Тақырып: География ғылымының дамуы

2-параграф · Оқулықтың 8–13-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Махмұд Қашғари

Жауап нұсқалары

  1. A.Әл-Идриси
  2. B.Әл-Бируни
  3. C.Ибн Баттута
  4. D.Махмұд Қашғаридұрыс
  5. E.Шоқан Уәлиханов

Түсіндірме

Ереже: Махмұд Қашғаридың түркі тілдері туралы еңбегі тілдік мәліметтермен бірге халықтардың мекені туралы географиялық деректерді де қамтиды. Ондағы дөңгелек карта автордың тіл мен кеңістіктік мәліметті байланыстыруын көрсетеді.

Қолдану: Шарттағы XI ғасыр, еңбек атауы және түркі халықтарының картасы Махмұд Қашғариды анықтайды. Сондықтан D дұрыс. Дөңгелек картаның болуы оның қазіргі координаттық дәлдігін білдірмейді; бұл жерде карта жасалған тарихи еңбек пен оның авторы сұралады. Басқа ортағасырлық ғалымдардың карталары осы шығармаға авторлық бермейді.

Қате нұсқаларды ажырату: A) Әл-Идриси ортағасырлық картографияға үлес қосқан, бірақ бұл еңбектің авторы емес.

B) Әл-Бируни геодезиялық зерттеулерімен белгілі.

C) Ибн Баттута сапар сипаттамаларын қалдырды.

E) Уәлиханов XIX ғасырда өмір сүрген; XI ғасырдағы шығармаға автор бола алмайды.

Қайта орындауға ишара: Еңбектің атауы мен тарихи ғасырын бірге еске түсір.

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «География» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2025.