Шартты жобада бірінші айда 40 есеп дайындалып, 8 қате; екінші айда 50 есеп дайындалып, 5 қате тіркелді. Қай сипаттама дәл?

Ереже: Оқу моделінде сұраныс тауарды алу тілегімен ғана емес, оны берілген бағамен сатып алу мүмкіндігімен де байланысты. Баға мен көлемнің байланысы қаралғанда басқа жағдайлар бірдей деген шарт сақталады. Бір шартты кесте барлық нақты нарыққа өзгеріссіз таралмайды. Көрсеткіштің деңгейі, оның өзгерісі және өзгеріске ықпал ететін себеп бөлек ұғымдар. Салыстыруда өлшем бірлігі, кезең және бастапқы жиынтық ашық болуы керек. Модельді талдау берілген деректен шығатын қорытындыны анықтайды, жеке сатып алу не қаржы шешімін ұсынбайды.

Қолдану: 50−40=10, 5−8=−3. Өнім көлемі мен қате саны екі бөлек көрсеткіш, екеуінің бағыты бірге сипатталады. Бұл дерек әр есеп қатесіз болды дегенді білдірмейді. Қате үлесін талдау қосымша 8/40 және 5/50 салыстыруын талап етеді; осы сұрақ абсолютті сандардың өзгерісін сұрайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Есеп саны да, қате саны да артқан.» — Қате 8-ден 5-ке азайған; екі бағыт бірдей емес.

B) «Екінші айда барлық есеп қатесіз болған.» — 5 қате тіркелгені ашық берілген; азаю нөлдік қатеге тең емес.

D) «Есеп саны 10%-ға өскені осы айырмаға тең.» — 10 есеп — абсолютті айырма; 40-қа қатысты өсім 25% болады.

E) «Есеп саны 3-ке өсіп, қате саны 10-ға азайған.» — Екі көрсеткіштің айырма шамалары ауыстырылған; өнім мен қате бөлек есептеледі.

Қайта орындауға ишара: Әр көрсеткішті өз бірлігімен және өз бағытымен салыстырдың ба?