Оқу кестесі: баға 100 бірлік болғанда көлем 40 дана; баға 80 бірлік болғанда көлем 55 дана. Басқа жағдайлар бірдей. Қай тұжырым дәл?

Ереже: Оқу моделінде сұраныс тауарды алу тілегімен ғана емес, оны берілген бағамен сатып алу мүмкіндігімен де байланысты. Баға мен көлемнің байланысы қаралғанда басқа жағдайлар бірдей деген шарт сақталады. Бір шартты кесте барлық нақты нарыққа өзгеріссіз таралмайды. Көрсеткіштің деңгейі, оның өзгерісі және өзгеріске ықпал ететін себеп бөлек ұғымдар. Салыстыруда өлшем бірлігі, кезең және бастапқы жиынтық ашық болуы керек. Модельді талдау берілген деректен шығатын қорытындыны анықтайды, жеке сатып алу не қаржы шешімін ұсынбайды.

Қолдану: Баға 100-ден 80-ге, көлем 40-тан 55-ке өзгерген. Екі бағыт қарсы, бұл берілген модельге сай байқау. Ол барлық мүмкін бағадағы көлемді немесе нақты нарықтың болашағын толық анықтамайды. Қорытынды екі нүктемен және бірдей өзге жағдай шартымен шектелуі тиіс.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Баға өскенде көлем артқаны осы кестеде берілген.» — Баға 100-ден 80-ге төмендеген; салыстыру бағыты шатастырылған.

B) «Әр нақты нарықта дәл осындай көлем міндетті болады.» — Екі шартты нүкте барлық нарыққа таратылған; ауқым мен модель шегі жоғалған.

D) «Баға да, көлем де осы екі нүктеде төмендеген.» — Көлем 40-тан 55-ке өскен; оның бағыты кері берілген.

E) «Көлем екі жағдайда да өзгеріссіз қырық дана.» — Екінші нүктедегі 55 дана еленбеген; сандық дерек бұрмаланған.

Қайта орындауға ишара: Бағаның өзгеріс бағыты мен көлемнің өзгеріс бағытын бөлек табыңыз.