Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі, ҚГБ · 11-сынып · Сұрақ 2/15

Берілген жинақ кестеде барлық судың 2,5%-ы тұщы; сол тұщы судың 68,7%-ы мұз бен тұрақты қарда сақталған. Қай мазмұндау дәл?

Тақырып: Табиғат пен адам

7.6-параграф · Оқулықтың 156–158-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: 68,7% — барлық судың емес, тұщы су қорының ішіндегі үлес.

Жауап нұсқалары

  1. A.Барлық судың 68,7%-ы мұз бен қарда сақталған.
  2. B.68,7% өзен суының ішіндегі мұз үлесін білдіреді.
  3. C.Мұз бен қардағы су түгел бірден ішуге дайын.
  4. D.68,7% — барлық судың емес, тұщы су қорының ішіндегі үлес.дұрыс
  5. E.Тұщы судың тек 2,5%-ы мұз бен қарда сақталған.

Түсіндірме

Ереже: Сөз дәлдігі ұғымның мағынасы мен контекстегі қатынасын анық сақтауды талап етеді. Заттың материалы, жасалу тәсілі, қолданылу орны және уақыты — әртүрлі белгілер. Сипаттамада оларды бір-бірімен алмастырмаймыз. Дерек жоқ болса, жорамалға белгі қоямыз; ықтимал түсіндіруді дәлелденген факт ретінде беруге болмайды.

Қолдану: Алғашқы пайыз барлық суға, екіншісі тек тұщы су жиынтығына қатысты. Бірдей пайыз белгісі бірдей негіз дегенді білдірмейді. Сондықтан 68,7%-ды барлық судың мұздағы үлесі деп тікелей көшіру қате. Дұрыс мазмұндау бастапқы жиынтықты ашық атайды және су таралуын ішуге жарамдылық бағасымен алмастырмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Барлық судың 68,7%-ы мұз бен қарда сақталған.» — Тұщы су ішіндегі үлес барлық суға таратылған; пайыздың салыстыру негізі ауысқан.

B) «68,7% өзен суының ішіндегі мұз үлесін білдіреді.» — Берілген негіз тұщы су, өзен суы емес; санат негізсіз тарылған.

C) «Мұз бен қардағы су түгел бірден ішуге дайын.» — Қолжетімділік пен сапа туралы дерек жоқ; сақтау орны дайын ауыз суға теңестірілген.

E) «Тұщы судың тек 2,5%-ы мұз бен қарда сақталған.» — Алғашқы пайыз екінші санатқа көшірілген; шарттағы көрсеткіштер араласқан.

Қайта орындауға ишара: Сол тұщы судың деген тіркес екінші пайыздың негізін қалай шектейді?

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.