Құрастырылған мәтін: «Мектеп ауласындағы ағаштар суарылды. Жаңа көшетке күтім кестесі жасалды. Бір күндік шара кейінгі күтіммен жалғасқанда ғана өсімдікті сақтау мақсатына қызмет етеді». Негізгі ой қандай?

Ереже: Негізгі ой мәтіндегі деректердің ортақ мәнін жинақтап, автордың не айтқысы келгенін білдіреді. Тақырып «не туралы?» деген сұраққа жауап берсе, негізгі ой сол тақырып жөніндегі тұжырымды жеткізеді. Жекелеген мысал бүкіл мәтіннің қорытындысын алмастырмайды.

Қолдану: Суару мен кесте жасау әрекеттері бір реттік жұмыс пен кейінгі жалғастықты көрсетеді. Қорытынды сөйлем сақтау мақсатын сол жалғасумен байланыстырады. Бұл барлық көшет міндетті аман қалады деген кепілдік емес. Дұрыс ой нақты ұсынысты сақтап, жоспардың орындалуын бөлек тексеру қажет екенін жоққа шығармайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Ағаштарды сақтау үшін барлық күтімді тоқтату қажет.» — Негізгі мақсат қарама-қарсы әрекетке өзгерген.

B) «Күтім кестесі болса, оның орындалуын тексеру қажет емес.» — Жоспар бар болуы орындалған нәтиже ретінде қабылданған.

C) «Барлық көшеттің мәңгілік аман қалуы толық дәлелденген.» — Ұсыныс барлық нысанға шексіз нәтиже кепілдігіне кеңейген.

E) «Бір суару барлық кейінгі күтімнің орнын толық басады.» — Мәтіндегі кейінгі жалғастық талабы жоққа шығарылған.

Қайта орындауға ишара: Соңғы сөйлем бір күндік әрекетке қандай жалғастық қосады?