Құрастырылған сөйлем: «Түркістан — рухани дәстүрдің бесігі». Шартта бесік дәстүрдің қалыптасқан ортасын бейнелейді. Қай түсіндіру дәл?

Ереже: Ауыспалы мағынада сөз заттың тікелей белгісін емес, соған ұқсас қасиетті білдіреді. Мағынаны сөйлемдегі байланыс арқылы анықтаймыз. Теңеу ұқсастықты арнайы көрсетеді, метафора бір нысанды екіншісінің атауымен бейнелейді, әсірелеу белгі не құбылысты әдейі ұлғайтады.

Қолдану: Бесік атауы нақты тұрмыстық заттан рухани дамудың ортасына ауысқан. Шарт ұқсастық негізін өзі анықтайды, сондықтан жауап сол мағынаны сақтайды. Мәтін барлық дәстүр тек бір қалада пайда болғанын дәлелдемейді. Бейнелі мәнді жалпы тарихи заңға айналдыруға болмайды.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Қалада рухани дәстүр мүлде болмағаны айтылған.» — Қалыптасу ортасы керісінше терістеуге айналған.

B) «Сөйлем қаланың метрмен өлшенген көлемін береді.» — Мәдени бейне географиялық өлшем емес; сандық дерек жоқ.

C) «Барлық рухани дәстүр тек осы қалада туғаны дәлелденген.» — Қаланың маңызы жалғыз әрі толық әлемдік бастауға кеңейген.

E) «Қалада нақты бесік жасайтын барлық шебердің саны көрсетілген.» — Мәдени мағына заттық өндіріс есебіне өзгерген; сан берілмеген.

Қайта орындауға ишара: Бесік бейнесінің шартта берілген мағынасына сүйеніңіз.