Дұрыс жауап
Дұрыс жауап: Бұйымның мерзімі XVIII ғасыр деп шамамен бағаланған.
Жауап нұсқалары
- A.Бұйым XIX ғасырға жатады деп бағаланған.
- B.Бұйымның жасалған уақыты мүлде зерттелмеген.
- C.Бұйым дәл 1701 жылғы 1 қаңтарда жасалған.
- D.Бұйымның мерзімі XVIII ғасыр деп шамамен бағаланған.дұрыс
- E.Бұйым қазіргі уақытта жасалғаны толық дәлелденген.
Түсіндірме
Ереже: Дерек тексеруге болатын оқиға, сан немесе жағдай туралы хабарлайды; пікір бағалау мен көзқарасты білдіреді. Деректің ақиқаттығын тексеру — бөлек қадам. Берілген мәтінге сүйенген жауап айтылмаған мәліметті қоспай, автор пайымын дәлелденген жалпы заңмен шатастырмайды.
Қолдану: Шамамен сөзі бағалаудың нақты күнмен бекітілмегенін көрсетеді. Дұрыс мазмұндау ғасырды сақтай отырып, осы белгісіздікті де қалдырады. Шамалау барлық дерек негізсіз деген емес; бірақ оны нақты жыл, күн немесе сағатқа өздігінен айналдыруға болмайды. Мерзімнің дәлдігін дерек пен әдіс анықтайды.
Қате нұсқаларды ажырату: A) «Бұйым XIX ғасырға жатады деп бағаланған.» — Шарттағы XVIII ғасыр басқа ғасырмен алмастырылған.
B) «Бұйымның жасалған уақыты мүлде зерттелмеген.» — Мерзім бағасы бар; шамалауды деректің толық жоқтығына айналдыру дұрыс емес.
C) «Бұйым дәл 1701 жылғы 1 қаңтарда жасалған.» — Шамаланған ғасыр нақты күнге өзгерген; мұндай дәлдік берілмеген.
E) «Бұйым қазіргі уақытта жасалғаны толық дәлелденген.» — Тарихи шамалау қазіргі нақты датамен өзгерген; шартқа қайшы.
Қайта орындауға ишара: Шамамен белгісі жауапта сақталған ба?