Оқырманға ұйым алғаш таныстырылмақ. БҰҰ қысқартуы «Біріккен Ұлттар Ұйымы» деген атауды білдіреді. Қай нұсқа алғашқы қолданыста түсінікті әрі ықшам?

Ереже: Сөздің мазмұны, құрылымы мен тілдік құралдары адресатқа және қарым-қатынас мақсатына сай таңдалады. Бір деректі ғылыми түсіндіру, ресми хабарлау немесе көркем бейнелеу әртүрлі тәсілмен жүзеге асады. Стильді анықтағанда тақырыппен бірге мәтіннің қызметін де ескереміз.

Қолдану: Толық атау ұйымды таныстырады, жақшадағы қысқарту кейінгі сөйлемдерде ықшам қолданысқа жол ашады. Шарт толық атау мен қысқартудың сәйкестігін өзі берген. Сондықтан оларды басқа ұйымның атауымен алмастыруға немесе әріптерді әр сөйлемде әртүрлі ашуға болмайды. Бұл шешім адресаттың бастапқы білімін ескереді.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «БҰҰ ынтымақтастықты талқылады; атауын оқырман өзі болжайды.» — Алғашқы қолданыс толық атауды таныстырмайды; адресатқа қажетті ақпарат жетпейді.

B) «Біріккен Ұлттар Ұйымы, қысқаша ҰБҰ, ынтымақтастықты талқылады.» — Әріптердің реті өзгерген; берілген қалыпты қысқарту қолданылмаған.

D) «Біріккен Ұлттар Ұйымы, қысқаша БҰ, ынтымақтастықты талқылады.» — Шарттағы үш әріптің бірі түсіп қалған; қысқарту сәйкестігі сақталмаған.

E) «БҰҰ, яғни Бүкіләлемдік Сауда Ұйымы, ынтымақтастықты талқылады.» — Қысқарту шартта берілген ұйымнан басқа ұйымға қате телінген.

Қайта орындауға ишара: Алғаш оқитын адам қысқартудың толық атауын таба ала ма?