Ustazdyq
Тегін, тіркелусізҚазақ тілі, ҚГБ · 11-сынып · Сұрақ 5/15

Құрастырылған сөйлем: «Алыстан келген досын көргенде іші-бауыры елжіреп, жылы құшақтады». Тіркес контексте қандай сезімді көрсетеді?

Тақырып: Өнер сарқылмайды

4.8-параграф · Оқулықтың 93–99-беттері

Өзіңізді тексеріңізЖауапты қарамай тұрып, өзіңіз таңдап көріңіз.

Дұрыс жауап

Дұрыс жауап: Жақын адамға мейірімі түсіп, толқуды.

Жауап нұсқалары

  1. A.Жақын адамға мейірімі түсіп, толқуды.дұрыс
  2. B.Досын көргенде міндетті түрде қатты қорқуды.
  3. C.Досына өшпенділік білдіріп, одан алыстауды.
  4. D.Ішкі ағзаның өлшенген медициналық өзгерісін.
  5. E.Кездесуге қатысты ешбір сезім болмауын.

Түсіндірме

Ереже: Ауыспалы мағынада сөз заттың тікелей белгісін емес, соған ұқсас қасиетті білдіреді. Мағынаны сөйлемдегі байланыс арқылы анықтаймыз. Теңеу ұқсастықты арнайы көрсетеді, метафора бір нысанды екіншісінің атауымен бейнелейді, әсірелеу белгі не құбылысты әдейі ұлғайтады.

Қолдану: Досын көру және жылы құшақтау сезімнің жағымды, жақындыққа бағытталғанын көрсетеді. Іші-бауыры елжіреу тұтас бейнелі тіркес ретінде осы мейірім мен толқуды жеткізеді. Ол ішкі ағзаның нақты өзгерісі туралы хабар емес. Мағынаны әрекетпен және адресатпен байланыстырып, контекстте жоқ ашу не қорқыныш қоспау керек.

Қате нұсқаларды ажырату: B) «Досын көргенде міндетті түрде қатты қорқуды.» — Қорқыныш белгісі жоқ; контекст мейірім мен қуанышты қарсы алуға бағытталған.

C) «Досына өшпенділік білдіріп, одан алыстауды.» — Жылы құшақтау жақындықты көрсетеді; өшпенділік пен алыстау осы әрекетке қайшы.

D) «Ішкі ағзаның өлшенген медициналық өзгерісін.» — Сөйлем эмоционалды қарсы алуды бейнелейді; медициналық өлшеу дерегі жоқ.

E) «Кездесуге қатысты ешбір сезім болмауын.» — Жылы әрекет пен елжіреу сезімдік толқуды білдіреді; толық сезімсіздік дұрыс емес.

Қайта орындауға ишара: Жылы құшақтау тіркестегі қай сезімді ашады?

Әріптестермен бөлісуWhatsAppTelegram

Сұрақтар «Қазақ тілі, ҚГБ» оқулығы бойынша құрастырылған, Атамұра, 2020.