Құрастырылған мәтін: «Шебер жаңа тәсілді үйренді. Оны бұрынғы тәжірибесімен ұштастырып, құралдың жасалу жолын өзгертті. Дағдысын шәкіртке түсіндіргенде, шәкірт өз шешімін ұсынды. Өнер осылайша үйрену мен бөлісу арқылы жалғасады». Негізгі ойды таңдаңыз.

Құрастырылған мәтін: «Шебер жаңа тәсілді үйренді. Оны… — жауабы | Қазақ тілі, ҚГБ, 11-сынып

Дұрыс жауап: Шеберлік тәжірибе, жаңа білім және бөлісу арқылы жалғасып дамиды.

Жауап нұсқалары

A.Өнер жалғасуы үшін ешкім үйренбеуі және бөліспеуі керек.
B.Шеберлік тәжірибе, жаңа білім және бөлісу арқылы жалғасып дамиды.дұрыс
C.Бір құрал жасалғандықтан, барлық шеберлік жұмысы мәңгі аяқталған.
D.Жаңа тәсіл келгенде бұрынғы барлық тәжірибені ұмыту қажет.
E.Шәкірт тек өзгеріссіз көшіріп, ешбір шешім ұсынбаған.

Түсіндірме

Ереже: Негізгі ой мәтіндегі деректердің ортақ мәнін жинақтап, автордың не айтқысы келгенін білдіреді. Тақырып «не туралы?» деген сұраққа жауап берсе, негізгі ой сол тақырып жөніндегі тұжырымды жеткізеді. Жекелеген мысал бүкіл мәтіннің қорытындысын алмастырмайды.

Қолдану: Мәтін жаңа тәсілді игеру, бұрынғы тәжірибеге қосу және шәкірттің ұсынысы деген қадамдарды біріктіреді. Негізгі ой тек шебердің бір құрал жасағанын емес, өнердің жалғасу жолын қамтиды. Бұл даму әр жағдайда автоматты болады деген кепілдік емес. Оқиғада белсенді үйрену мен түсіндіру нақты әрекет ретінде берілген.

Қате нұсқаларды ажырату: A) «Өнер жалғасуы үшін ешкім үйренбеуі және бөліспеуі керек.» — Үйрену мен бөлісу жалғасудың негізгі әрекеттері ретінде көрсетілген.

C) «Бір құрал жасалғандықтан, барлық шеберлік жұмысы мәңгі аяқталған.» — Бір нәтиже әрі қарай даму мен үйренуді тоқтататын толық мәртебе емес.

D) «Жаңа тәсіл келгенде бұрынғы барлық тәжірибені ұмыту қажет.» — Бұрынғы тәжірибемен ұштастыру нақты аталған; толық ұмыту мағынасы қайшы.

E) «Шәкірт тек өзгеріссіз көшіріп, ешбір шешім ұсынбаған.» — Өз шешімін ұсыну берілген; шығармашылық үлес алынып тасталған.

Қайта орындауға ишара: Шебер мен шәкірт әрекеттерін қандай ортақ жалғасу біріктіреді?